Hicrî takvim, Müslümanların ibadet takvimi. İbadet takvimimizi iyi takip etmeli. “Mübârek Üç Aylar” diye bilinen Receb, Şa‘ban ve Ramazan ayları bu takvimde önemli bir yer işgal etmekte. Ziraat diliyle anlatıldığında Receb’e dikim, Şa‘ban’a bakım, Ramazan ayına da hasat ayı denmiş. Gümüşhânevî Tekkesi meşayih ve dervişanı, genellikle Üç Ayların başında kırk gün halvete girerlermiş.
Maneviyat kampı olan bu ayların ilki haram (hürmete lâyık) aylardan olan Receb ayı. Hürmet edilen ve harp edilmenin yasak olduğu diğer haram aylar ise; hacca hazırlık ayı Zilkâde, hac ayı Zilhicce ve hicrî yılbaşı olan Muharrem ayıdır. Bu barış aylarında savaş olursa, yasak çiğnendiği için bunlara "Ficâr Harbi" denirdi.
Receb ayı hicrî 7. ay olup diğer haram aylardan ayrı bulunmakta. Bundan dolayı mübârek Üç Ayların ilki “Recebü’l-Ferd” diye isimlenmiş. Bu ayda rahmet ve bereket sağnak sağnak yağdığından “Recebü’l-Esab”, savaşın yasak olması sebebiyle düşmanların birbirlerini görmemezlikten ve duymamazlıktan gelmesinden dolayı da “Recebü’l-Esam” denmiş.
Peygamber Efendimiz Üç Aylar girdiğinde şu duayı okumakta ve okunmasını tavsiye etmekteydi: “Ey Allahım! Receb ve Şa‘ban (ayların)ı bizim için bereketlendir ve bizi Ramazan (ayın)a ulaştır.” Ayrıca “İmanımızı kuvvetli eyle, Kur’an-ı Kerim’i okuyup yaşamayı bize kolaylaştır.” diye duaya ek yapanlar da vardır.

Mübarek gecelerde cami ve minareler kandillerle aydınlatılıp süslendiğinden bu geceler Osmanlı toplumunda “kandil” diye adlandırılmış. Receb’in ilk Cuma gecesi Regâib Kandili olup rağbet ve ilgi gördüğünden bu adı almış. Hamdolsun Regâib gecesini ihya etmeye çalıştık. Kandilin günü olan Cuma’yı da oruçlu geçirmek için niyetlenenler oldu.
Mevlid Kandili hariç diğer kandiller mübarek Üç Aylarda. Mübarek geceler ile bayramlar hicrî takvim üzerinden takip edilirse kafa karışıklığı olmaz.
Gün akşamla başlar. İslâmî usulde günün akşamla başladığını da hatırımızda tutmalıyız. Âyet-i kerîmelerde bildirildiği üzere gece önce, gündüz sonra gelmekte. Bu sebeple kandil gününü oruçlu geçirmek isteyen kardeşlerimiz, kandil gecesinden sonraki gün oruç tutmalı. Toplumumuzda miladi takvim mantığıyla düşünüldüğünden kandil günleri karıştırılmakta ve genellikle kandil gecesinden önceki gün oruç tutulmakta. İşin farkında olanlar; kandilden önceki günü karşılama, sonraki günü ise kandilin günü niyetiyle oruçlu geçirmekteler.
Üç Aylardaki kandil gecelerini şöyle sıralayabiliriz:
Üç Ayların Başlangıcı: 1 Receb.
Regâib Kandili: Receb ayının ilk Cuma gecesi.
Mi‘rac Kandili: 27 Receb. (26 Receb’i 27’ye bağlayan gece.)
Berâet Kandili: 15 Şa‘ban. (14 Şa‘ban’ı 15’e bağlayan gece.)
Kadir Gecesi: Ramazan-ı Şerîf’in son on gününün tek gecelerinde aranılması tavsiye edilmekte olup genel olarak 26 Ramazan’ı 27’ye bağlayan gece Kadir gecesi olarak kabul edilmiştir.
Günahlardan arınması için Allah ü Teâlâ kullarına fırsatlar sunmakta. Yüce Yaratıcımızın huzurunda niyâzda bulunarak ve kalan ömrümüzü yeniden planlayarak tertemiz yeni bir sayfa açmamız mümkün. Allâhımız; Üç Aylar, kandiller ve bayramlar vesilesiyle her an pâk bir sayfa açmamızı istemekte.
Peygamberimizin arkadaşları olan ashâb-ı kirâm, mazlumlara yardımcı olmak ve gönülleri fethetmek için kıtalar arası seferler yapmışlar. İslâm coğrafyasının değişik yerlerinde sahâbenin mezarları bulunmakta. Sahâbiler; Mekke-i Mükerreme ile Medine-i Münevvere’de kalmanın sevabının çok olduğunu bilmelerine rağmen İslamın güzelliklerini diğer insanlara ulaştırmak için yollara düşmüşler ve onlardan bir kısmı gittikleri yerlerde vefat etmişlerdir.
Rabbimiz, kullarının manen temizlenmesi için üç aylık bir kamp dönemi hazırlamış ve bu dönemi güzel bir şekilde değerlendirenleri bayram ile mükâfatlandırmıştır. Mübârek Üç Aylar ile bu aylardaki Regâib, Mi‘rac, Berâet ve Kadir geceleri bizler için büyük fırsattır.

En yakın zamanda zâlimlerin kahrına, mazlumların yüzlerinin gülmesine ve hayatımızı bereketlendirmesine vesile olması dileğiyle mübarek Üç Aylarınızı tebrik ederim kıymetli okurlarım.
Mehmet Yaşar Soyalan ile Derkenar...
05.06.2026
28 Şubat'çı Reha Muhtar öldü
04.06.2026
4 PKK'lı teslim oldu
11.05.2026
2026 yaş çay alım fiyatı belli oldu
13.05.2026
Şehit yakınlarına iki asgari ücret verilecek
13.05.2026
BOSNA GÜNLÜKLERİ - 5 ÜSTÜN BOL 23.05.2026
oyaladı dost… MUSTAFA AKMEŞE 21.05.2026