Macaristan, Ukrayna'nın AB üyeliği sürecine karşı çıktığı gibi Kiev'e yönelik yardım paketini de bloke etti

 

CNN International'dan Tercüme

Hazırlayan:İlhan Bozkır-Hertaraf Haber

Avrupalı liderler, Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky'nin "zafer" olarak nitelendirdiği bir hamleyle Ukrayna ile AB üyelik müzakerelerini başlatma konusunda anlaştı ancak Macaristan'ın engellemesi üzerine bölgesel grup Kiev için hayati önem taşıyan bir yardım paketini kabul edemedi.

AB Konseyi Başkanı Charles Michel Perşembe günü X sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada "Ukrayna ve Moldova ile katılım müzakerelerini başlatacaklarını" ve Gürcistan'a adaylık statüsü verdiklerini duyurdu.

Michel, bu adımın "halkları ve kıtamız için açık bir umut sinyali" olduğunu söyledi.

Haber, halkı Şubat 2022'den bu yana yıkıcı bir Rus işgaliyle mücadele eden Ukrayna lideri tarafından derhal memnuniyetle karşılandı.

"Bu Ukrayna için bir zaferdir. Tüm Avrupa için bir zafer. Motive eden, ilham veren ve güçlendiren bir zafer," diyen Zelenskiy, duyurunun ardından sosyal medya hesabı X üzerinden bir paylaşımda bulundu.

Zelensky, "Tarih, özgürlük için savaşmaktan yorulmayanlar tarafından yazılır" dedi.

Avrupa Konseyi tarafından yapılan açıklama, Ukrayna'nın on yıldan uzun bir süredir AB'ye katılma arzusu taşımasına rağmen, bloğun Ukrayna'yı aday ülke olarak kabul etmesinden yaklaşık iki yıl sonra geldi.

AB üyeliği hamlesi, Moskova'nın işgalci güçlerine karşı mücadelesinde Batı'nın Kiev'i destekleme konusundaki ilgisini kaybettiği yönündeki endişelerin ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e güçlü bir mesaj niteliği taşıyor.

Ancak Hollanda Başbakanı Mark Rutte'ye göre Macaristan'ın tek muhalefet eden ülke olmasının etkisiyle Avrupalı liderler Ukrayna için milyarlarca dolarlık bir mali yardım paketini imzalayamadı.

Rutte, finansman görüşmelerinin 2024 yılının başlarında yeniden başlaması konusunda anlaşmaya varıldığını söyledi ve "görüşmelerdeki son durum göz önüne alındığında, önümüzdeki yılın başlarında bir ilerleme kaydedebileceğimizden oldukça eminim" dedi. Ancak bunun "bir garanti olmadığını" da sözlerine ekledi.

Rutte, 27 AB üyesi ülkeden 26'sının Ukrayna'ya fon sağlanması konusunda anlaştığını ancak Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ın henüz bunu yapamadığını söyledi. Umarım önümüzdeki yıl yapar."

"Bu iyi bir sonuç. Hâlâ biraz zamanımız var. Ukrayna'nın önümüzdeki birkaç hafta içinde parası bitmeyecek. Dolayısıyla zamanımız var ve bence bunu başarabiliriz," diye ekledi Rutte.

Orban ve hükümeti her zaman Kremlin'in Avrupa bloğu içindeki en yakın müttefiki olmuştur.

Reuters'e göre finansman anlaşması 50 milyar avro (55 milyar dolar) değerinde.

'Verdiğimiz sözleri yerine getirdik'

Uzmanlar Ukrayna'nın bloğa katılmasının önünde hala bazı temel engeller bulunduğuna dikkat çekerken, Perşembe günkü karar yine de çeşitli Avrupalı liderler tarafından bir dönüm noktası olarak nitelendirildi.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen kararı "stratejik" ve Avrupa Birliği'nin "tarihine kazınacak bir gün" olarak nitelendirdi.
"Verdiğimiz sözleri yerine getirdiğimiz için gururluyuz ve ortaklarımız adına sevinçliyiz" dedi.

Almanya Şansölyesi Olaf Scholz ise sosyal paylaşım platformu X'e yazdığı mesajda "bu ülkelerin Avrupa ailesine ait olduğu açıktır" dedi.
Katılım müzakereleri konusunda Macaristan lideri Orban'dan bir kez daha muhalif bir açıklama geldi ve ülkesinin 27 üyeli bloğun diğer 26 ülkesi tarafından alınan kararla aynı fikirde olmadığını söyledi.

Bu hafta başında Orban, Ukrayna'nın katılım müzakerelerine yeşil ışık yakmak için gerekli yedi koşuldan üçünü hala yerine getirmesi gerektiğini iddia etmiş ve bu nedenle Ukrayna'nın AB üyeliğini müzakere etmek için mevcut bir neden olmadığını söylemişti.

Orban Perşembe günü yaptığı açıklamada Ukrayna'nın katılım müzakerelerine başladığını duyurmasını "tamamen anlamsız, mantıksız ve yanlış bir karar" olarak nitelendirdi ve ülkesinin "bugünkü karara katılmadığını" sözlerine ekledi.

"Macaristan'ın pozisyonu nettir; Ukrayna AB Üyeliği müzakerelerine başlamaya hazır değildir," diyen Orban X sosyal medya hesabından bir paylaşımda bulundu.

Orban, "Öte yandan, diğer 26 ülke bu kararın alınmasında ısrar etti" diye devam etti. "Bu nedenle Macaristan, eğer 26 ülke buna karar verirse, o zaman kendi bildikleri yoldan gitmeleri gerektiğine karar verdi. Macaristan bu kötü kararı paylaşmak istemiyor." dedi.

Engeller devam ediyor

Bu hamlenin siyasi önemine rağmen Kiev'in önünde AB'ye katılma yolunda hala bir dizi engel bulunuyor.

Ukrayna'nın AB'ye katılmadan önce tüm ülkelerin geçmesi gereken süreci atlamasına izin verilmeyecek ve Ukrayna'nın AB'ye fiilen katılıp tam üyeliğin faydalarından yararlanabilmesi için daha on yıl geçmesi gerekecek.

AB kriterleri, aday ülkenin işleyen bir serbest piyasa ekonomisine sahip olup olmadığına, ülkenin kurumlarının insan hakları ve AB'nin hukukun üstünlüğü yorumu gibi Avrupa değerlerini desteklemeye uygun olup olmadığına ve ülkenin işleyen, kapsayıcı bir demokrasiye sahip olup olmadığına odaklanmaktadır.

Tüm bunların, bırakın işgal altında ve savaş halindeki bir ülkeyi, herhangi bir ülke için bile kanıtlanması zordur.