L'Opinion: Azerbaycan ve Ermenistan arasında barış hala mümkün

Caliber.az'dan Tercüme

Hazırlayan: İlhan Bozkır-Hertaraf Haber

İki taraf arasındaki sert çatışmaya rağmen, Azerbaycan ve Ermenistan arasında barış şüphesiz hala mümkün.

Fransız L'Opinion gazetesinin "Azerbaycan-Ermenistan: Barış nihayet mümkün mü?" başlıklı bir makale yayınlandı.  

Makelede  Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 8 Kasım'da Hankendi'nde düzenlenen askeri geçit töreninde söylediği "Yeni bir savaşa ihtiyacımız yok. Biz istediğimizi elde ettik. Düşman dize getirildi."

Makale, Kafkasya'nın iki küçük devleti arasındaki çatışmanın artık küresel ve daha karmaşık bir jeopolitik tabloya oturduğunu belirtiyor. Ermenistan'ın Batı ile yakınlaşması ve Rusya'nın etki alanından uzaklaşması büyük bir çıkmaza işaret ediyor.  Bu anlamda Batı ve Rusya arasındaki oyun, Ukrayna savaşının körüklediği yeni Soğuk Savaş'ın bir unsurudur. Batı puan kazanıyor ama durum kırılgan. Bakü'de yetkililer Batı'nın Ermenistan'da oynadığı oyundan duydukları endişeyi ve hatta rahatsızlığı gizlemiyor.

Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı dış politika yardımcısı Hikmet Hacıyev, "Ermenistan'ın Ukraynalılaşma riski var ve bu bizim için iyi değil. Ermenistan'ın güvenliği Moskova, Brüksel, Paris ya da Washington'da değil," diyor 

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Aykhan Hajizada "Sorunlarımızı ikili temelde çözmemiz gerekiyor" diye vurguluyor.

Geleneksel olarak Rusya'ya bağlı olan Ermenistan bugün eski hamisi tarafından terk edilmiş hissediyor. Bu jeopolitik redde bir de siyasi ayrışma ekleniyor: Başbakan Paşinyan, 2018'de Vladimir Putin'in kadife devrimdeki dostlarına karşı iktidara gelen liberal bir demokrat. İç siyasi yönelim ve jeopolitik kısıtlamalar arasındaki bu çelişkiye bir de Azerbaycan ile aradaki büyük güç farkı ekleniyor. Azerbaycan, Ermenistan'dan neredeyse dört kat daha zengin ve daha kalabalık. Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın özel temsilcisi Elchin Amirbayov, Türkiye'ye yakın olan Azerbaycan'ın aynı zamanda Avrupa'ya, özellikle de İtalya'ya gaz ihraç ettiğini ve bu nedenle "Avrupa'nın enerji güvenliğinin sağlanmasında güvenilir bir ortak" olduğunu ifade ediyor.

Azerbaycan'ın politikası egemen ve bağımsızdır. Kara sınırları kapalıdır ve bu da özellikle göç yolları üzerinde olmasını engellemektedir. Azerbaycan'ın güçlü bir konumda olduğu açıktır.

Bu konuyla ilgilenen Elchin Amirbayov, "Ermenistan ile barıştan başka bir alternatif yok, ancak süreç askıya alınmış durumda, dondurulmuş da denebilir" diyor.

Elchin Amirbayov, "Bir barış anlaşması üzerinde uzlaşmaya varmak üzereyiz, ancak her şey Fransa'nın desteğiyle BM ve Avrupa Birliği'nde bize karşı diplomatik bir savaş yürüten Ermenistan'ın ikiyüzlülüğüne bağlı" diye ekliyor.

Ermenistan ile diyalogda olası arabulucular sorulduğunda Dışişleri Bakanlığı resmi temsilcisi AB, Washington ya da Moskova'yı işaret ediyor. "Emmanuel Macron mu? Hayır! O kesinlikle yapıcı değil."

Ekim ayı başında Grenada'da yapılan Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesinin başarısızlığı bu reddin gücünü gösterdi.

Ermenistan ve Azerbaycan arasında masada iki zor konu var: sınırların belirlenmesi ve Zengezur koridoru.

"Sınırları belirleme çalışmaları için bir çerçeve üzerinde anlaşmalıyız. Ermenistan 1975 tarihli belli bir Sovyet haritasından bahsediyor. Biz ise tek bir haritadan değil, 1974-1983 yılları arasında yayınlanmış yirmi haritadan bahsediyoruz," diye açıklıyor Elchin Amirbayov. 

Zengezur koridoru daha da hassas bir konudur. Azerbaycan'ın bölgelerinden biri olan Nahçıvan, Ermenistan toprakları tarafından ülkenin geri kalanından ayrılmıştır. Ermeniler, komşularının ülkenin bu bölümünü ele geçirmek amacıyla yeni bir askeri saldırıya geçmesinden korkuyor. Azerbaycan karşılık veriyor:

"Ermenistan'a karşı hiçbir toprak talebimiz yok. Biz sadece topraklarımızın iki parçası arasında, İran sınırı boyunca uzanan 42 km uzunluğundaki bağlantıyı yeniden kurmak istiyoruz. İlk aşamada, Sovyet döneminde var olan demiryolu iletişiminin yeniden kurulması. Kaliningrad modeli (Polonya ve Litvanya arasında bir Rus anklavı) incelenebilir. Ancak Ermenistan topraklarında transit güvenliğin sağlanması gerekiyor, çünkü Sovyet döneminde bile geçen trenler taşlanıyordu. Bu konuda endişelerimizin olması da doğal, çünkü otuz yıllık bir çatışmayla birbirimizden ayrılmış durumdayız."

Bu çatışmanın sona ermesi gerekebilir: "Barışa bir şans verin."