KUR’AN’IN TEMEL BUYRUKLARI (Emirler ve Yasaklar) / Prof. Dr. Yaşar Nuri Öztürk / Yeni Boyut Yayınevi

KUR’AN’IN TEMEL BUYRUKLARI

(Emirler ve Yasaklar)

Prof. Dr. Yaşar Nuri Öztürk, Yeni Boyut Yayınevi - İst. - 1997 5. Baskı

KUR’AN’IN EMİRLERİ

1- Okuyun. (Alak 1 - 3)

2- Secde edin. (Alak 19 - Necm - 62- fussilet - 37 Hac. 77 - İnsan, 26)

3- Sabırlı olun. (Kalem 48 - Müzemmil 10 - Müdessir 7 - Kaf 39- Kamer 27 -

Sad 17 - A’raf 87- Tâhâ 130 - Yunus 109 - Hud 49 - 115 - Mümin 55 - 77 Ahkaf

35 - Nahl - 127 - Tür 48 - Mearic 5 - Rûm 60 - İnsan 27 - Enfal 46 - Ali İmran200)

4- Geceleri değerlendirin. (Müzemmil 2 - 4 - Kaf 40 - Taha 130 - İsra 79 - Tûr49 - İnsan 26)

5- Allah’ın adını anın. ( Müzemmil 8 - A’raf 205 - Kehf 24 - Rad - 28 - İnsan25 - Enfal 26 - Ali İmran 41 - Cuma 10- Azhab 41- Nisa 103)

6- Yalnız Allah’ı vekil edin. ( Müzemmil 9 - Furkan 58 - Hûd 123 - İbrahim11; - Enfal 61 - Ali İmran 122 - 160 - Mücadila 10 - Maide 11 - 23 - Tevbe 113)

7- Kur’an’dan kolayınıza geleni okuyun. (Müzemmil 20- Bk. Taha 2)

8- Namaz kılın. ( Müzemmil 20- Tâhâ 14 - İsrâ 78 - Yunus 87- Hud 114 -Ankebût 45 - Hac 78 - Nisa 43 - 102 - Nûr 56 - Mücadile 13)

9- Zekât verin. ( Müzemmil 20 - Hac 78 - Bakara 43 - 83 - 110 - Nisa 77 - Nûr56- Mücadile- 13)

10- Allah’tan af dileyin. (Müzemmil 20- Hûd 3,61 - Mümin 55, - Fussilet 6 -Bakara 199 - Nisa- 106- Muhammed 19 Nasr 3)

11- İnsanları uyarın. (Müdessir 2, şuara 214 - Yunus 2, En-am 51 - Mümin 18 -Nahl 2)

12- Allah ile kul arasına girmeyin. (Müdessir 11 Müzemmil 11)

13- Allah’ı tespih edin. (A’lâ 1- Kaf 39 - 40 - Furkan 58 Tâhâ - 130 - Valua 74 -Hicr 98- mümin 55- Tûr 48- hâkka 52- İnsan 26- Ali- İmran 41- Ahzâb 42)

14- Kur’an’la öğüt verin. (A’lâ 9- Kaf 45- En-am 70- Zâriyat 55- Gâşiye 21- Tûr29)

15- Allah’ın nimetlerini dile getirin. (Dûha 11 - A’raf 29 - 74 - Fâtır 3- Bakara231 - Ahzâd 9- Mâide 7, 11, 20)

16- Sürekli faaliyette olun. (inşirah 7) (Bk. Rahman 29)

17- Kur’an’dan yüz çevirenden siz de yüz çevirin. (Necm 29)

18- Rabbinizden size indirilene uyun. (A’raf 3- Yunus 109- En-am 106 - 155 -Lokman 21 - Zümer 55- Bakara 170- Ahzâb - 2)

19- Dini Allah’a özgüleyerek dua edin. (Araf 29- Mümin 14, 65 - Beyyine 5)

20- İbadethanelerde temiz ve güzel giyinin. (Araf 31)

21- Dualarınızı korku, ümit ve boynu büküklük içinde yapın. (Araf 55 - 56)

22- Allah’a güzel isimleriyle yakarın. (Araf 180- İsra 110)

23- Affetmeyi esas alın. (Araf 199- Bakara 109- Ali İmran 159 - Mâide 13)

24- İyiyi ve güzeli emredin. (A’raf 199)

25- Cahillerden yüz çevirin.(Araf 199)

26- Şeytan’dan Allah’a sığının. (A’raf 200 - Fussilet 36- Nahl 98)

27- Kur’an okunduğu zaman susun ve dinleyin. (A’raf 204)

28- Allah’ı benliğinizin tâ içinde anın. (A’raf 205)

29- Allah’ın üzerinizdeki nimetlerini anın. (Fâtır 3 - A’raf 69 -Bakara 231- Ali İmran 103 - Ahzâb 9- Mâide 7, 11, 20)

30- Şeytan’ı düşman bilin. (Fâtır- 6)

31- Ailenize namazı emredin. (Tâhâ- 132)

32- Yeryüzünü gezip dolaşın. (Neml 69-Enam 11- Nahl 36-Rûm 42 -Ankebut 20 - Ali İmran 137)

33- Anne ve babaya çok iyi davranın. (İsra 23,24-Enam 151- Lokman 14 -Ahkaf 15- Ankebût 8 - Bakara 83 - Nisa 36)

34- Akrabaya, çaresize, yolda kalmışa yardımcı olun. (İsra 26 - Nahl 90 - Rûm38 - Nisa 36)

35- Ahde vefalı olun. (İsra 34 - Müminun 8 - Mearic 32- Bakara 177 - Tevbe 4)

36- Ölçü ve tartıda dürüst olun. (İsra 35 - A’raf 85 - En-am 152 Mutaffifin 1, 3- Rahman 8, 9)

37- Göklerde ve yerdeki sırları araştırın. (Yunus 101 - Rahman 33 - Zâriyat 22)

38- Dünya nimetlerine aldanıp dinlerini oyun ve eğlence haline getirenlerden uzak durun. (En-am 70 - Araf 51 - Maide 57)

39- Üzerine Allah’ın adı anılan şeylerden yiyin. (En-am 118, 119, 121)

40- Açık ve gizli günahtan kaçının. (En-am 120, 151 - A’raf 33)

41- Âdil olun. (En-am 152 - Nisa 58 - Mâide 8)

42- Allah’tan korkun. (Lokman 33 - Zümer 10, 16 - Bakara 189 - 194 - 203 - 233

- Enfal 1, 69 Âli İmran 102, 130, 200 Haşr - 18 - Nisa 1 - Mâide 2, 4, 7, 8, 11, 35,

96, 100 Tevbe 119)

43- Dini Allah’a özgüleyerek ibadet edin. (Zümer 2, 3, 11, 14 - Mümin 14, 65 -Nahl 52)

44- Kötülüğü en güzel tavırla savın. (Fussilet 34, 35 - Nahl - 125 – Müminûn-96)

45- İhtilaflarla karşılaştığınızda hükmü Allah’a bırakın. (Şûra 10 - Nahl 64 - 89- Mâide 44, 47)

46- İstikamet üzere (dosdoğru) olun. (Şûra 15, 16 - Hûd 112)

47- Peygamber Ehlibeytine sevgi ve saygı gösterin. (Şûra 23)

48- Allah’a kaçıp sığının. (Zâriyat 50)

49- Benliğini Allah’a adamış kişilerle beraberlikte ısrarlı olun. (Kehf 28 -Abese 1 -110)

50- Bilmediklerinizi bilenlere / Kur’an ehline sorun. (Nahl 43 - Enbiya 7)

51- Nimetlere şükredin. (Nahl 114- Lokman 12-14 -İbrahim -7 -Ankebût 17- Bakara - 152 - 172)

52- Tebliği şu üç yolla yapın : Güzel öğüt - Hikmet - Güzel tartışma… (Nahl -125 - Fussilet : 34 - 35 ; Ankebût : 46)

53- Hikmet: Felsefe, felsefî düşünce - Güzel öğüt: Güzel hitabet-Güzel tartışma: Diyalektik bir yöntem..

54- Haksızlığa karşılık verirken ölçülü davranın… (iyiliğe iyilik - kötülüğe adaletle karşılık verme) (Nahl : 126 - Bakara - 194)

55- Kişi veya kitapları kutsallaştırma… (siyasi - ekonomik rejimlerin -kutsallaştırılması…) (Müminûn - 52 - 54)

56- Allah uğrunda cihat edin. (Hac 78 - furkan 52 - Mâide 35 - Tevbe 41)

57- Cihad : kararlı ve şuurlu gayret… (islâmı bizzat yaşamada ve yaymada…)

58- İyilik ve güzellik üretmekte yarışın. (Bakara 148 - Mâide 48 - 2 - Bakara177)

59- Sabır ve namazla yardım dileyin. (Bakara 45 - 153)

60- Helâl ve temiz yiyecekler yiyin… (Bakara 168, 172 - Nahl 114 - Müminûn51 - Mâide 88)

61- Kısası uygulayın - (Bakara 178 - 179)

62- Ramazan ayını oruçlu geçirin. (Bakara 183 - 185, 187)

63- Meşrû müdafaa : Bakara 190 - 194, 216, 244 / Nisa = 74 - 75) (Savaş…)

64- İnfak edin = Sahip olduğunuz nimet ve imkanlardan başkalarına verme…

(Bakara / 195, 219, 254, 261, 262, 264 - 267, 274 : Sebe 39, Ali İmran, 92;Münafikûn, 103; Hadid 112)

65- Güzel düşünüp güzel davranın… (Bakara 195 / Kaseş 77 - Mâide 13, 85,93 - A’raf 56 - Tevbe 91 - Yunus 26 - Nahl 125, 128 Ankebût 69 - Lokman 22 -Saffat 80 - 110 - 121 - 131; Zümer 10 - Rahman 60 - Leyl = 6 - 10)

66- Barışı hep birlikte gerçekleştirin. (Bakara 208 - Âli İmran 19, 83, 85 (Mü’minûn - 51 )

67- Namazları, özellikle orta namazı iyi koruyun. (Bakara 238 - 239 –Mü’minûn 9 - Mearic 22)

68- Riba’dan uzak durun. Riba: (emeksiz - hak edilmeyen - gayri meşru kazanç /her türlü haksız kazanç…)(Bakara 275 - 277; 279 - 280; Ali İmran 130.Rum 39 Nisa 161)

69- Borçlanma işlemlerini yazıya geçirin; alışverişlerinizde tanık bulundurun- alacaklarınızı rehinle güvenceye bağlayın… (Bakara 282, 283)

70- Allah’a ve Resulüne itaat edin.(Enfal 1,20,46) Ali İmran 32, 132 - Nisa 59,80 - Muhammed 33, Nur 54, 56, - Mücadele 13, - Tegâbün 12 - Maide 92)

71- Karşılaşacağınız savaşlara hazır olun - Barış eğilimlerine yapıcı yaklaşın… (Enfal - 60 - 61)

72- Beytullah’ı ziyaret edin: ( Ali İmran 96 - 97 - Bakara 196 - 200)

73- İçinizden hayra çağıran, doğruyu - güzeli emreden, kötüyle çirkinden alıkoyan bir topluluk olsun… (Ali - İmran 104 / Tevbe 122)

74- Yönetimde şûrayı esas alın. (Ali İmran 159 - Şûra - 38)

75- Askerlik yapıp, nöbet tutun. (Ali İmran 200 - Enfâl 60 - Nisa 71)

76- Kendinizi sürekli hesaba çekin. (Haşr 18 / Kıyame 2, 14)

77- Cuma namazını kılın. (Cuma - 9 - 10)

78- Peygamberinize sâlât ve selam edin. (Ahzab 56)

79- Yetimleri kollayıp, eğitin. (Nisa - 6, 2, 127)(Nisa - 3 - 8 - 10 - 36) (Enfal - 41 -Bakara / 83 - 177 - 215 - 220 - / Haşr / 7 - Beled / 15 - Duha / 6 - insan /8 -Maûn / 2 - Fecr / 17)

80- Araları açılan eşlerin barışmaları için her iki aileden hakem gönderin (Nisa - 35)

81- Su bulamadığınızda teyemmümle ibadet edin. (Nisa - 43 - Mâide - 6)

82- Emanetleri ehil olanlara verin. (Nisa 58)

83- Sizden olan yöneticilere itaat edin. (Nisa 59 - 83)

84- (Bağımsızlığı korumak…) Zulme uğrayan insanlar için çarpışın.

85- Selama kesinlikle karşılık verin. (Nisa - 74 - 76) (Nisa - 86)

86- Allah’a, peygamberlere, indirilen kitaplara, meleklere, ahiret gününe iman edin. (Nisa - 136)

87- Zina - sevicilik ve eşcinselliği engelleyin. (Nur - 2 - 3 - Nisa : 34 - Nisa : 16Nisa : 15)

88- İffetli kadınlara iftira edenleri cezalandırın.(Nur : 4 - 23, 25)

89- Bakışlarınızı kontrol altında tutun. (Nur - 30 - 31)

90- Mümin kadınlar örtünsün. (Nur - 31)

91- Hepiniz Allah’a tövbe edin. (Nur 31 - Hûd - 3, 52 - 61 - 90 - Bakara – 54-Tahrim 8)

92- Evlenme durumuna gelenleri evlendirin. (Nur : 32)

93- Toplantılarda yeni gelenlere yer açın. (Mücadile 11.)

94- Özü - sözü bir olmayan kişilerin getirdikleri haberleri iyice araştırın.(Hucurat - 6)

95- Müminler arası çekişmelere müdahale ederek barışı sağlayın. (Hucurat - 9- 10)

96- Zandan sakının. (Hucurat - 12)

97- Kendinize ve ailenize sahip çıkın. (Tahrîm - 6)

98- İyilik ve takva üzere yardımlaşın. (Mâide - 2)

99- Namaz kılacağınız zaman abdest alın. (temizlenin) (Mâide -6 )

100- Cünüp olduğunuzda boy abdesti alın. (Mâide - 6 Nisa - 43)

101- Allah’a yaklaşmak için vesile edinin. (Mâide 35)

102- Hırsızı cezalandırın. (Mâide - 38 - 39)

103- Uyuşturucu - kumar - şans oyunları - tapılmak için dikilen taşlardan uzak durun. (Mâide 90 - 91 / Bakara - 2 / 9 - Nisa - 43) –

104- Özü sözü bir kişilerle beraber olun. (Tevbe - 119)

KUR’AN’IN YASAKLARI

1- İnkârcılara - ahlâksızlara boyun eğmeyin. (Kalem 8 - 15)

2- Yetimin hakkına dokunmayın, yetimi azarlayıp horlamayın. (Duha 9 -İsra 34 - En-am 152 - Fecr 17 - Maun 2 - İnsan 8 - Beled 15 - Bakara 83 -177 - 215 - 220 - Nisa 2, 3, 6, 8, 10, 36 - 127)

3- Yoksulu horlayıp - azarlamayın. (Duha 10 - Maun : 3 Fecr 17 - İnsan - 8 -Beled - 16)

4- Kendinizi aklanmış - kurtulmuş göstermeyin. (Necm - 32)

5- Allah’ın yanında bir takım velilerin ardına düşmeyin. (Araf 3 - Ankebut -41- Zümer 3, 9, 36 - Casiye 10 - Furkan 18 - Kehf 17 - 102 - İsrâ 97 - Râd 16 -Hud 13, 20 -Maide 81 En-am 127 - Âli İmran 122 - Âraf 196 - Yunus 101 - Nisa 45)

6- Nimet ve imkânları israf etmeyin. (Araf - 31 En-am - 141 - İsra - 26 - 27 -Nisa 6 - Şuara : 151)

7- Yeryüzünde fesat çıkarmayın. (Araf 5, 6, 74, 85 Bakara 60, 205 - Kasas - 77 -83 - Maide 64 - Şuara 183 Ankebût - 36) (Neml - 34)

8- Allah’tan başka hiçbir varlığa kulluk ve ibâdet etmeyin. (İsra - 23 - Fatiha -5 / Bakara 21 / Nisa - 36 / Mâide 117 / Âli İmran 51 - / En-am 102 / Yunus 3/Meryem - 36 / Zühruf - 64 / Yusuf 40 - / Zümer 45)

9- Harcamada orta yoldan ayrılmayın. (İsra 29 - Âli İmran - 180 - Tevbe 76 -Muhammed - 37 - 38 / Nisa : 37 - Hâdid - 24)

10- Rızık kaygısı ile çocuklarınızı öldürmeyin. (Kürtaj) (İsra - 31 - En-am 151 -Tekvir 8 - 9 –

En-am 140)

11- Zinaya yaklaşmayın. (İsra - 32 / Nur - 2, 3, 6, 9 - Furkan 68)

12- Cana kıymayın. (İsra 33 - En-am 151 - Nisa 93 - Mâide - 32)

13- İlmine sahip olmadığınız şeyin ardına düşmeyin. (İsra 36)

14- Kibirlenmeyin, kasılıp - böbürlenmeyin. (İsra 37 - Lokman 18 - 19)

15- Zalimlere eğilim göstermeyin. (Hûd 113 - Bakara 193) (Nisa - 75 - En-am 82- Furkan 19)

16- Hak dostlarını horlamayın. (En-am 82 - Furkan 19)

17- Allah dışında kişi ve kuvvetlere tapanların put - tanrılarına sövmeyin. (Enam108)

18- Allah’tan ümit kesmeyin. (Zümer 53 - Yusuf 87- Hicr 49 -56-Ankebût 23 - Mümtehine - 13)

19- Dinde fırkalara ayrılmayın. (Şûra 13, 14) (En-am 159 - Rûm 31 - 32 - Âliİmran 103)

20- Gelecek hakkında kesin hüküm vermeyin. (Kehf - 23 - 24)

21- Yeminlerinize ters düşmeyin. (Nahl - 91 - 94 - Mâide : 89)

22- Yapay haramlar icat etmeyin. (Nahl 116 - Maide - 87 / En-am 119 - 140 - 145

- 150 - 151 / A’raf 32 - Tevbe - 29 - Tahri 1 - Yûnus 59)

23- Söz dinleyin. Raina demeyin Unzurna deyin (Yöneticilere karşı) (Bakara 104)

24- Rüşvete asla bulaşmayın. (Bakara 188 / Nisa : 29)

25- Yeminlerinizi bahane ederek iyilikten kaçmayın. (Bakara 224 - Nahl - 94 -Nûr - 22)

26- Dinde baskı - zorlama ve tiksindirmeye gitmeyin. (Bakara 256 - Ali İmran128 - Yunus - 99 - Gâşiye - 21 - 25)

27- Yaptığınız iyilikleri başa kakmayın. (Bakara : 264 - 266 Müdessir :6)

28- Kendinizin alıcı olmadığı şeyleri başkalarına vermeye kalkmayın.(Bakara 267 - 268)

29- Tanıklıktan çekinmeyin. (Bakara 283 - 282 - 140 - Talâk - 2)

30- Savaşdan kaçmayın. (Enfal 15 - 16 - 45 / 65 -66)

31- Allah’a ve Resûlüne hıyanet etmeyin. (Enfal : 27)

32- Cihâdı riyakârlık aracı yapmayın. (Enfal : 47)

33- İnkârcıları gönül dostu edinmeyin. (Ali İmran 28 - 118 Mümtehine 1 - Nisa:144)

34- İntihar etmeyin. (Nisa - 29 - 30)

35- Birbirinizin nimet ve imkânlarına göz dikmeyin. (Nisa - 32)

36- Hainlerin savunucusu olmayın. (Nisa : 105 - 107 Enfal - 58)

37- İftiracıların tanıklığını ebediyen kabul etmeyin. (Nur - 4)

38- Başkalarının evlerine habersiz ve selamsız girmeyin. (Nur :27 - 29)

39- Mümin kadınlar (giyim ve süsleriyle - cinsel algı - mesaj) süslerini(namahrem-e) göstermesinler. (Nur : 31)

40- Birbirinizin ayıbını, sırlarını araştırmayın, gıybetini yapmayın. (Hucurat - 12)

41- Yapmayacağınız şeyleri söylemeyin. (Saff - 2 - 3)

42- Günah, düşmanlık ve saldırganlık üzere yardımlaşmayın. (Mâide -2)

Akademik Kaynak Özetleri /Yusuf Çağlayan

Hazırlayan : Mehmet Yavuz AY