LANZAROTE SÖZLEŞMESİ’NİN HUKUKİ TAHLİLİ- 4/Çocuk pornografisine ilişkin suçlar - Av. Ebubekir Esad BAŞ
Çocuk pornografisi üretmek ve bulundurmak fiilleri açısından yasal yaşa/cinsel rıza yaşına ulaşmış çocuklar kendileri ile ilgili her türlü pornografik malzemeleri ve görüntüleri elde edebilecek ve bu malzemelerin elde edilmesi çocukların rızası dâhilinde gerçekleşebilecektir.
Madde 20 – Çocuk pornografisine ilişkin suçlar
1. Tarafların her biri, aşağıdaki kasti davranışların, haksız yere gerçekleştirilmesi halinde, suç teşkil etmesinin sağlanması için gerekli yasal veya diğer tedbirleri alacaktır:
a. çocuk pornografisi üretmek;
b. çocuk pornografisi sunmak veya temin etmek;
c. çocuk pornografisini dağıtmak veya iletmek;
d. kendisi veya başka biri için çocuk pornografisi tedarik etmek;
e. çocuk pornografisi bulundurmak;
f. Bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanarak çocuk pornografisine bilerek erişim sağlamak.
2. Bu madde kapsamında “çocuk pornografisi”, çocuğu gerçek veya temsili açık bir cinsel davranış içinde görsel olarak gösteren herhangi bir materyal veya çocuğun cinsel organlarının esas itibariyle cinsel amaçlarla gösterilmesi anlamına gelecektir.
3. Tarafların her biri madde 1.a ve e’yi, kısmen veya tamamen uygulamama ve:
* gerçekte var olmayan bir çocuğun münhasıran temsili tasvirleri veya gerçeğe yakın görüntülerini içeren ve;
* Madde 18.2’nin uygulanması kapsamındaki yaşa ulaşmış çocuklara ait pornografik malzemeleri, söz konusu görüntüler ilgili çocukların rızasıyla elde edilmiş olmak kaydıyla ve tamamen kendi özel kullanımları amacıyla üretme veya bulundurma hakkını saklı tutabilir.
4. Tarafların her biri madde 1.f’yi kısmen veya tamamen uygulamama hakkını saklı tutabilir.
Madde 20 tahlili:
Sözleşmenin 20. maddesi, yapılan genellemelerle beraber belirtmiş olduğu istisnai hükümlerle Ülkemizin, Milletimizin ve dolayısıyla insanlığın istikbaline nasıl bir zarar verebileceğini sarih bir şekilde ortaya koymuştur.
Öncelikle 1.fıkrada kasti davranışların ‘haksız yere’ gerçekleştirilmesinden bahsetmektedir. Yani bazı kasti hareketlerin ‘Haklı yere’ de işlenebilme ihtimaline göz kırpmaktadır.
Madde, yasal tedbirlerin hangi fiillere yönelik alınması gerektiğini önce genelleme yaparak -yukarıda da belirtildiği üzere - ifade etmiş daha sonra bazı fiiller açısından istisnalar getirmiştir.
Çocuk pornografisi üretmek ve bulundurmak fiilleri açısından yasal yaşa/cinsel rıza yaşına ulaşmış çocuklar kendileri ile ilgili her türlü pornografik malzemeleri ve görüntüleri elde edebilecek ve bu malzemelerin elde edilmesi çocukların rızası dâhilinde gerçekleşebilecektir.
Bu şartlarda Taraf Devletler çocuk pornografisi üretme ve bulundurma hususlarında haklarını saklı tutabilecektir (Yani sözleşme bir yaptırıma bağlayıcı, caydırıcı, önleyici bir tedbir öngörmemekte ve serbest bırakmaktadır.)
Yine Taraf Devletler bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanarak çocuk pornografisine bilerek erişim sağlama hususunda haklarını saklı tutabilecek ve sözleşmenin bağlayıcı ve caydırıcı herhangi bir hükmü ile karşılaşmayacaklardır.
Burada çok önemli bir detay üzerinde durmakta fayda var. Yine Lüksemburg Raporu’nda yer verilen şu cümlelere bir bakalım:
Açık herhangi bir cinsel aktivite olmaksızın çocuğu çıplak (yarı çıplak) ya da erotik pozlarla gösteren, ancak yine de çocuğu doğrudan ya da dolaylı olarak cinselleştiren çocuk erotikası ya da cinselleştirilmiş çocuk görüntüleri bu hukuk belgelerinde (Lanzarote Sözleşmesi, AB Direktifi…) çocuk pornografisi kapsamında yer almamaktadır ve pek çok devlette yasal sayılmaktadır. Çocuk erotikasının çocuk pornografisiyle ilgili mevcut hukuk tanımlarının dışında bırakılmasıyla ortaya çıkan hukuksal boşluğa 2003 yılında işaret edilmiştir. O dönemde, “çocuk erotikasının” neden dışarıda bırakıldığı konusunda akla gelen olasılık internete sansür konusundaki tartışmalarda bir yere oturmasıdır. İster bu nedenle ister başka gerekçelerle, daha yakın zamanlarda benimsenen örneğin Lanzarote Sözleşmesi ve 2011/93 sayılı AB Direktifi gibi uluslararası hukuk belgeleri de aynı yaklaşımı sürdürürken… şeklinde devam etmektedir.
Bu çarpıcı cümlelerin açıklamasını, Türkiye’de Lanzarote Sözleşmesi’ni kişisel YouTube kanalında yayımladığı bir video ile açıklayan Afyon Kocatepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Mücahit Gültekin’den dinleyelim:
“Yani biz çocuğun bilgi teknolojileri, internet teknolojileri yoluyla istismarında bir sınırlama getirdi isek yani oralara uygulanacak cezada bir sınırlama getirdiysek internetin özgürce kullanımına bir halel getirmemek sebebiyle olabilir bu, diyor; yani burada da kesin bir şey söylemiyor ama akla ilk bu geliyor.” diyor..(3)
Hoca burada hiç şüphesiz, çocuklara karşı cinsel sömürü ve istismara yönelik alınacak tedbirler ile bilgi ve iletişim teknikleri yoluyla internete erişim hakkı arasındaki dengeden bahsetmekte, uluslararası hukuk tarafından internetin özgürce kullanımı hakkına üstünlük tanındığı hususu üzerine bir tespit yapmaktadır ve şöyle devam etmektedir:
Yani cinsel rıza yaşına ulaşmış çocukların internette cinsel sömürüye, yani burada da tekrar ifade etmiş olalım, Lüksemburg raporuna göre değerli arkadaşlar, cinsel rıza yaşı pek çok ülkede 14'ten başlatılmaktadır, diyor, ama 13'ten başlatan ülkeler olduğunu da ifade ediyor.
Yani cinsel rıza yaşı 13 yaşına kadar indirgenebiliyor. Bu da şu demek oluyor ki; 13 yaşından sonra çocukların cinsel açıdan istismar edilmesi, cinsel sömürüye alet edilmesi, bunun internet üzerinden yapılabilmesi ya da bu yaştan sonra çocukların pornografik materyal üretmesi, bulundurması ve bunları kendi sahipliklerine alabilmesi Lanzarote sözleşmesi tarafından suç sayılmayabiliyor.
Madde 21 – Çocukların pornografik performans gösterilerinde yer almalarına ilişkin suçlar
1. Tarafların her biri, aşağıdaki kasti davranışların suç teşkil etmesinin sağlanması için gerekli yasal veya diğer tedbirleri alacaktır:
a. çocuğu pornografik performans gösterilerine katılmak üzere çalıştırmak veya bu tür gösterilere katılmasına neden olmak;
b. çocuğu pornografik performans gösterilerine katılmaya zorlamak veya çocuktan bu gibi amaçlarla kâr elde etmek veya çocuğu başka türlü suiistimal etmek;
c. çocukların katıldığı pornografik performanslara bilerek katılmak.
2. Tarafların her biri 1.c maddesinin uygulamasını, çocukların madde 1.a veya 1.b’ye uygun olarak çalıştırıldıkları veya zorlandıkları durumlarla sınırlama hakkını saklı tutabilirler.
Madde 21 Tahlili:
Söz konusu sözleşmenin en skandal maddelerinden birini daha izah etmeye çalışalım.
Bu maddede de yine bazı fiillerin yasaklanması ve yaptırıma bağlanması üzerinde durulmuş, çocukların da pornografik performanslarının olabileceği hususu da uluslararası bir sözleşme ile meşruiyet kazanmıştır. Çocuk olmayan yetişkin bir kişi çocukların katıldığı pornografik performanslara bilerek katılmak isterse 1. Fıkranın a ve b bentlerinde sayılı fiiller haricinde herhangi bir cinsel tatmin, aktivite veya faaliyet amacı güderek katılım sağlayabilecektir.
Sözleşme bu açıkladığımız hususa bizatihi gönderme yaparak bazı fiilleri istisna tutma ve bu fiiller haricinde farklı amaçla gerçekleştirilebilecek fiillere bilerek ve isteyerek işaret etmektedir. Zaten meselenin skandal oluşu da burada yatmaktadır.
Burada şöyle bir örnek verelim:
Taraf Devletlerden bir tanesi ‘Sözleşmenin kendisine verdiği hak ve yetkiye dayanarak’ (Madde 21/2) çocukların katıldığı pornografik performanslara katılmak isteyen yetişkin bir kişinin; çocuğu pornografik performans gösterilerine katılmak üzere çalıştırma, veya bu tür gösterilere katılmasına neden olma, ile çocuğu pornografik performans gösterilerine katılmaya zorlama, veya çocuktan bu gibi amaçlarla kâr elde etme, veya çocuğu başka türlü suiistimal etme, ‘fiilleri haricinde’ herhangi bir fiil ile katılabilmesine imkan tanıyan bir hukuki düzenleme yapabilir ve bu imkanı yetişkin bireylere tanıyabilir.
Böyle bir ülkede yukarıda sayılan amaçları taşımayan ve sadece cinsel tatmin için rızai olarak bir araya gelmiş 14 yaşındaki iki çocuğun gösterdiği pornografik performansa (porno çekimi, üretimi, cinsel organ gösterimi ve dolayısıyla cinsel ilişki sayılabilecek her fiil) yetişkin bir birey bilerek ve isteyerek ‘katılabilir’ (dahil olma, izleme, etki, temas, yardım…)
Devam Edecek…
1. Bölüm
https://hertaraf.com/haber-lanzarote-sozlesmesi-nin-hukuki-tahlili-1-av-ebubekir-esad-bas-4414
2. Bölüm:
3. Bölüm
KAYNAKÇA:
3 Mücahit Gültekin YouTube Sayfası – ‘Çocuk İstismarını Hukukileştirmek: Lanzarote Sözleşmesi’ başlıklı
video https://www.youtube.com/watch?v=aNcrEPfxnYA
Yorumlar
0