Belediye Yönetimi ve “Asabiye”

07.01.2019
Osman KAYAER

İbni Haldun’a göre “Cemiyet” (toplum) fertlerden oluşmasına rağmen onlardan bağımsız farklı bir varlık kategorisidir ve tabiatın tâbi olduğu kanunlar gibi yasaları vardır. Ona göre bu yasaları keşfe çalışan ilim dalına da “Ümran” denir.

İbni Haldun, hem bedevi (göçebe), hem de hadari (yerleşik) toplumlarda zorunlu olarak “mülk”ün ortaya çıktığını söyler. Mülk’ün korunması ve idare edilmesi ise siyaset eliyle olur. Siyaset, tek kişilik bir iş değildir. Çünkü siyaset, cemiyetin ıslahını öngören bir aksiyondur. Cemiyetin ıslahı ise bir kişi tarafından gerçekleştirilemeyeceğinden, sultan (belediye yönetimi bağlamında “başkan”) tek başına siyaset yapamaz. Bu yüzden İbni Haldun “asabiye” diye isimlendirdiği, muhtelif sebeplerle bir araya gelmiş fertlerden müteşekkil bir içtimai varlıktan bahseder.

Bu varlık (asabiye), sultanın (başkanın) yönlendirilmesi de dahil olmak üzere reel siyasetin şekillenmesinde önemli bir fonksiyon icra eder. Bu etki, “cemiyet” diye isimlendirilen varlık kategorisinin yine kendi cinsinden olan “asabiye”nin kolayca etkisinde kalabilmesindendir. Biz, bittecrübe biliyoruz ki siyasette asabiye, en az lider kadar etkilidir. Hatta zaman zaman ondan da etkili olabilmektedir.

İbni Haldun, asabiyeyi siyaset-ahlak ilişkisi bakımından önemser. Ona göre, tek başına sultanın hukuki ve ahlaki kurallara riayet etmesi yetmez. Asabiyenin de hukuk ve ahlak kurallarına uyması zorunludur. Çünkü bir cemiyette asabiye, hukuk ve ahlak ilkelerini terk ettiği zaman siyaset bozulur. Bu durumun tipik örneklerini yakın siyasi tarihimizde çokça görmek mümkündür. Birçok partinin parlak dönemlerinin hemen ardından yokluğa sürüklenmesindeki en önemli amil, asabiyenin bireysel menfaat temini peşine düşmesi ve ahlaki erdemleri hiçe saymasıdır.

İbni Haldun’dan alarak kullandığımız “asabiye” kavramı, yerel yönetimlerin işleyişinin izahı söz konusu edildiğinde başlı başına önem arz eder. Çünkü bir çeşit “yerel medeniyet inşa etmek” anlamına gelen belediyecilik, bugün itibariyle belediye başkanlarının asabiyesi elindedir. Başta başkanın seçilmesini sağlayan siyasi çevresi olmak üzere, belediye meclis üyeleri, başkan yardımcıları, bürokratlar, başkanın akraba ve arkadaşlarının ortak özellikleri sayesinde oluşan “içtimai varlık” olarak “asabiye”, bir şehrin ya imarına ya da talan edilmesine neden olabilmektedir.

Bu hal, belediye başkanlarının etrafına toplayacağı (bugün “ekip” yada “kadro” diye isimlendirilen) kişileri büyük bir dikkat ile seçmesini zorunlu kılmaktadır. Araya sızacak bir kaç menfaatperest bile asabiyenin ifsadına neden olacaktır.

Belediyelere yakından bakma imkanı bulduğum günden beri gözlemlediklerim, insanların genellikle “asabiye”den olma mücadelesi verdikleri ve bu mümkün olduğu takdirde de sözünü ettiğim siyaset-ahlak ilişkisini göz ardı ederek şahsi menfaatler temin etme peşine düştükleri yolundadır maalesef.

Pek az insan gerçekten şehrin imarına katkıda bulunmayı önemsiyor. Bu bakımdan iyi niyetli başkanların işi gerçekten çok zor. Çünkü şehirlerin gelişimine dair planlar ancak asabiyenin gayretleri sonucu ortaya çıkabiliyor. Asabiye asli görevini unuttuğunda başkanın gelecek seçimleri kaybetmek ya da aday gösterilmemekten başka yapabileceği bir şey kalmıyor.

 

Yorum Ekle
Yorumlar
osman kayaer

08.01.2019

veysel bey raporu bana mailden ulaştırabilirseniz elimden geleni yaparım.
Veysel sahiner

08.01.2019

Selamun aleykum bu günlerde ibn haldunun medeniyet anlayışı kitabı okurken yazınız ufuk açıcı oldu. Üstat dindar olarak bildiğimiz bu iktidarın kadın aile ile uygulamalarından çok ciddi rahatsızlık duyuyrom ama bizim cenahtan eli kalem tutan dili laf yapan hiç kimseden bu konu ile ilgili bir şeyler duymuyorum yayınlanmış bir rapor paylaşacağım sizden raporla ilgili güzel kaleminizden bir yai yazmanızı arzediyorum.
Burhan uzgur

08.01.2019

Birçok başkanın başını yiyen bu husustur. Başkanlardan bir çoğu çalışarak kazanacağına; artık kazanamıyacağım,yada 3. Yıl engelim var endişesine kapılınca bütün değerlerini pervazsızca bir kenara itip kıyamete kadar yetecek kadar biriktirmenin peşine düşüyor. Ayrıca nasil bir kılıf bulunuyorsa, gelir elde edilebilecek birimlerde(imar, riskli yapılar v.s.) resmi rüşverçi çalıştırılıyor. şikayetci İşinden oluyor. Müdürü kaydırılıyor Rüsvetci devam ediyor. KAPIDA, RÜŞVET ALANDA VERENDE MELUNDUR YAZIYOR.
Burhan uzgur

08.01.2019

Birçok başkanın başını yiyen bu husustur. Başkanlardan bir çoğu çalışarak kazanacağına; artık kazanamıyacağım,yada 3. Yıl engelim var endişesine kapılınca bütün değerlerini pervazsızca bir kenara itip kıyamete kadar yetecek kadar biriktirmenin peşine düşüyor. Ayrıca nasil bir kılıf bulunuyorsa, gelir elde edilebilecek birimlerde(imar, riskli yapılar v.s.) resmi rüşverçi çalıştırılıyor. şikayetci İşinden oluyor. Müdürü kaydırılıyor Rüsvetci devam ediyor. KAPIDA, RÜŞVET ALANDA VERENDE MELUNDUR YAZIYOR.
NewsBox
Ford Servis / Oto Çiftel
Dürümiye / Lezzete Davetiye
Yazarın diğer yazıları