Nijer, Fransız şirketin işlettiği uranyum madenini kamulaştırdı

Nijer, Fransız Orano şirketinin işlettiği Somair uranyum madenini kamulaştırdı. Nijer devleti, 'sorumsuz, yasa dışı ve haksız' tutum nedeniyle tam kontrolü sağladı. Orano uluslararası tahkime başvurdu.

Batı Afrika ülkesi Nijer, Fransız devletine ait nükleer enerji şirketi Orano'nun işlettiği Somair uranyum madenini kamulaştırma kararı aldı. Orano'nun “sorumsuz, yasa dışı ve haksız” tutumu nedeniyle bu kararın verildiği bildirildi. Somair'in hisseleri ve varlıkları tamamen Nijer devletine devredilirken, hissedarlara tazminat ödeneceği vurgulandı.

Nijer devlet televizyonunda yayınlanan resmi açıklamada, Orano'nun “26 Temmuz 2023'ten bu yana Nijer'e düşmanca tutum sergilediği” ifade edildi. Açıklamada, şirketin maden ruhsatının Aralık 2023'te sona erdiği ve bu nedenle kamulaştırma kararı verildiği belirtildi.

SOMAİR'İN TAM KONTROLÜ NİJER'E GEÇTİ

Somair madeni hisselerinin yüzde 63'üne sahip olan Orano, kalan yüzde 37 payı Nijer devletine bağlı SOPAMIN yönetiyor. Ancak Aralık 2024 itibarıyla maden sahasının tam kontrolü Nijer yönetimine geçti. Orano, bu gelişme üzerine uluslararası tahkime başvurarak Nijer'e karşı yasal süreç başlattı.

ORANO'NUN NİJER'DEKİ MADENLERDEKİ KAYIPLARI ARTARAK SÜRÜYOR

Orano, Haziran 2024'te 200 bin ton rezerv tahminiyle dünyanın en büyük uranyum yataklarından biri olan Imouraren madeninin işletme iznini kaybetti. Ayrıca 2021'de kapanan Cominak madeni de dahil olmak üzere Nijer'deki üç büyük maden işletmesini kaybetti. Bu gelişmeler, şirketin Nijer'deki etkinliğinin ciddi şekilde zayıfladığını gösteriyor.

NİJER'İN FRANSA İLE SİYASİ GERİLİMİ VE NÜKLEER KAYNAKLAR ÜZERİNE TARTIŞMALAR

Temmuz 2023'te yaşanan askeri darbe öncesinde Nijer, Fransa'nın üçüncü en büyük uranyum tedarikçisi konumundaydı. Ancak son dönemde ülkede artan siyasi gerilimler, Fransız şirketlerine yönelik sert müdahalelere yol açtı. Nijer'in uranyum kaynakları üzerindeki tam kontrolü sağlama çabaları, hem bölgesel hem de uluslararası arenada enerji ve jeopolitik dengeleri değiştirmeye aday.