Ermenistan Rusya'yı Azerbaycan ile savaşa çekmeyi hayal ediyor

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan İtalyan la Repubblica gazetesine verdiği mülakatta Ermenistan'ın güvenlik alanında tek bir ülkeye -Rusya'ya- bağımlı olmasının "stratejik bir hata" olduğunu ifade etti. Paşinyan ayrıca Azerbaycan'ın Karabağ bölgesindeki Rus barış gücünü de eleştirerek "görevini yerine getirmediğini" söyledi.

Tercüme eden: İhlan Bozkır

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan İtalyan la Repubblica gazetesine verdiği mülakatta Ermenistan'ın güvenlik alanında tek bir ülkeye -Rusya'ya- bağımlı olmasının "stratejik bir hata" olduğunu ifade etti. Paşinyan ayrıca Azerbaycan'ın Karabağ bölgesindeki Rus barış gücünü de eleştirerek "görevini yerine getirmediğini" söyledi.

"Ermenistan güvenliğini sağlama konusunda tamamen Rusya'ya bağımlıydı. Çünkü silah ve mühimmat alımı konusunda yüzde 99.999 oranında Rusya'ya bağlıydı. Ancak bugün Rusya'nın kendisi de silah ve mühimmata ihtiyaç duyarken, istese bile Ermenistan'ın güvenlik ihtiyaçlarını karşılayamayacağı açıktır" diyen Paşinyan, "Ermenistan'ın stratejik hatasını anladığını ve şimdi güvenlik stratejisini çeşitlendirmeye çalıştığını" sözlerine ekledi.

Paşinyan'ın bu sözlerinin daha önce de Ermeni siyasetçiler tarafından yapılan Batı yanlısı açıklamaları destekleme amacı gütmesi  muhtemeldir. Moskova Erivan'ın başlıca askeri ve ekonomik müttefiki olmaya devam ettiği için Paşinyan hükümeti Batı yanlısı bir tutum sergiliyor ancak bunu çoğunlukla sözde yapıyor. Paşinyan'ın Batı yanlısı söylemleri Ermenistan'a Batı'da, Fransız diplomatların ve ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Azerbaycan'ın politikası hakkında yaptığı eleştirel açıklamalar şeklinde bazı ek bonuslar getiriyor.

Batı yanlısı açıklamaların yanı sıra Ermenistan Hindistan ile ortaklığını geliştirmeye çalışıyor. Şu anda Yeni Delhi, Ermenistan'a Fransız uzun menzilli Caesar obüsü, füze sistemleri ve diğer silah türlerine bir yanıt olarak 155 mm topçu silahları satıyor. Bu, Azerbaycan'ın Türkiye-Pakistan bloğuyla işbirliğine Hindistan'ın verdiği yanıttır. Hindistan böyle bir politikayı Pakistan'a karşı koymanın bir yolu olarak görüyor. Bunlar güçlü silahlar, ancak 44 gün süren İkinci Karabağ savaşında Ermeni Silahlı Kuvvetlerinin yenilgiye uğratılmasının ardından Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinin hakim olduğu cephedeki güç dengesini değiştirmek için şu anda tamamen yetersizler.

Dahası Ermenistan, Güney Kafkasya'da Azerbaycan-Türkiye ittifakının güçlenmesinden korktuğu için kendisini destekleyen İran ile daha yakın işbirliği arayışında. Tahran, Azerbaycan'ın Ermenistan toprakları üzerinden Azerbaycan'ı Nahçıvan ve Türkiye'ye bağlayacak Zengezur ulaşım koridorunu açma niyetinin İran için kırmızı çizgi olduğunu söyledi. Halihazırda Türkiye ile Azerbaycan'ın ana toprakları arasındaki yük taşımacılığı İran üzerinden yapılıyor ve bu da İran'ın bölgedeki süreçler üzerinde bir miktar daha etkili olmasını sağlıyor.

Çeşitlendirme, yani Ermenistan'ın çok vektörlü politikası hakkında konuşmalar birkaç on yıldır yapılıyor, ancak sadece bugün belirli bir anlam kazanıyor. Ermenistan Rusya ile bağlarını koruyor, askeri müttefiki olmaya devam ediyor ama aynı zamanda İran, Hindistan ve Batı ile işbirliğini güçlendirmeye çalışıyor. Bu, Erivan'ın iki ana askeri ortağı olan Moskova ve Tahran'ın Batı'ya muhalif olması nedeniyle  paradoksal bir dengeleme hareketidir.  ABD ve Fransa da Ermenistan'a diplomatik destek vermektedir. Eğer Fransa Akdeniz'de Türkiye ile bir çatışma içindeyse ve bu nedenle tutumunun en azından bazı rasyonel nedenleri varsa, o zaman Biden yönetiminin eylemlerinde mantık bulmak ilk bakışta zordur.

Bununla birlikte, Rusya'nın Karabağ politikasına yönelik eleştirilere dikkat etmekte fayda var. Paşinyan, Rus ordusunun orada "görevlerini yerine getirmediğini", Rus barış gücü kuvvetlerinin "Üçlü Bildiriye göre görevlerini yerine getirmediğini" (Üçlü bildiriden kasıt İkinci Karabağ Savaşı’nı sona erdiren Ateş-kes Antlaşması’dır. Bu Antlaşma Rusya, Azerbaycan ve Ermenistan arasında imzalanmıştır) söylüyor.

"Bunun iki nedeni olabilir: Rusya Federasyonu Laçin koridoru üzerinde kontrol sağlayamıyor ya da sağlamak istemiyor. Bize göre her ikisi de sorunludur."

Ezici bir üstünlüğe sahip olan Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri, Rus birlikleri olmasaydı çoktan Hankendi'ye girmiş olacaktı. Belki de Rusya'nın şu anda Ermenistan için yapmaya hazır olduğu maksimum şey budur. Ermenistan ne istiyor olabilir? Diplomatik dilden sıradan dile çevirecek olursak, Ermenistan yönetimi "Rusya'nın Laçin yolundaki Azerbaycan kontrol noktasını kaldırmasını istiyoruz, yani Rusya Karabağ'da Ermenistan için savaşmalı, Azerbaycan'la savaş başlatmalı, aksi takdirde Rusya'nın rakiplerine yaklaşırız" diye düşünüyor.

Bakü ve Ankara arasında Şuşa Deklarasyonu'na dayanan askeri-siyasi bir ittifak olduğu için, bu Ermenistan'ın Rusya'yı Rus-Türk savaşının içine çekmek istediği anlamına geliyor. Rusya'nın müdahil olmaması Erivan'ı rahatsız ediyor. Paşinyan İtalyan gazetesine verdiği  röportajda bunu açıkça ifade etmeyi unutmadı.

Peter Makarov

Caliber.az'dan Tercüme: İlhan Bozkır-Hertaraf Haber