30 yıl sonra ilk kez: İsrail, Batı Şeria'da askeri üs kuruyor

İsrail basınından Haaretz gazetesi, İsrail ordusunun Cenin Mülteci Kampı yakınlarında kalıcı bir askeri üs kurduğunu ortaya çıkardı. Filistin Yönetimi'nin sivil ve güvenlik kontrolünde olması gereken "A Bölgesi"nde yer alan bu adım, Oslo Anlaşmalarının imzalanmasından bu yana bir ilk olma özelliği taşıyor.

Gazetenin ulaştığı hukuki belgelere göre; İsrail Merkez Komutanlığı, ocak ayından bu yana sakinleri tahliye edilen Cenin kampı yakınlarındaki araziye el konulması (müsadere) için 7 Mayıs 2026 tarihinde resmi bir emir imzaladı.

Ordunun Gerekçesi ve "Yerleşimci" Faktörü

İsrail ordusu, projenin "askerlerin kamp içindeki Filistinlilerin evlerine konuşlanması uygulamasına son vermeyi" ve kamptan güvenli çıkışı sağlamayı amaçladığını öne sürdü. Ancak Haaretz'e konuşan saha kaynakları, üssün inşasının asıl hedefinin Batı Şeria'nın kuzeyinde yeniden inşa edilen yerleşim yerlerine dönen İsrailli yerleşimcileri korumak olduğunu ifade etti.

Hukuki İtirazlar Reddedildi

Üssün inşasına dair detaylar, İsrail İnsan Hakları Derneğinin (ACRI) eylül ayında Cenin, Tulkarim ve Nur Şems kamplarından on binlerce Filistinlinin tahliye edilmesine karşı sunduğu itiraz dilekçesine ordunun verdiği yanıtla gün yüzüne çıktı.

Derneğin, yerinden edilmiş kişilerin evlerine dönmesini engelleyen kapatma emirlerinin iptal edilmesi talebini reddeden İsrail ordusu; askerlerin kampların çevresinde hareket kabiliyetini artıracak bir altyapı hazırladığını bildirdi. Araziye el koyma emrinin 4 Ekim'e kadar geçerli olacağını belirten askeri makamlar, inşaat çalışmalarının güvenliği için Filistinlilerin bölgeye girişinin yasaklandığını duyurdu.

61 Yeni Yerleşim ve 33 Bin Yerinden Edilmiş Filistinli

Bu hamle, İsrail hükümetinin Mart 2023'te "Çekilme Yasası"nı iptal ederek daha önce boşaltılan yerleşimleri yeniden kurma kararı aldığı bir döneme denk geliyor. Amerikan Axios haber sitesi de perşembe günü yayımladığı haberde, İsrail hükümetinin Batı Şeria'da fiili olarak (de facto) 61 yeni yerleşimin inşasını finanse edecek devasa bir planı onayladığını duyurmuştu.

Kalıcı askeri üssün inşası; Cenin, Tulkarim ve Nur Şems mülteci kampları başta olmak üzere Batı Şeria'nın kuzeyinde gerilimin zirve yaptığı bir konjonktürde gerçekleşiyor. Bölgede on binlerce Filistinli evlerinden zorla tahliye edilirken ve evlerin büyük bir kısmı yıkılırken, 33 binden fazla sivilin evlerine dönmesi hâlâ engelleniyor.