2020 YKS ANALİZİ VE TERCİH SÜRECİ TAVSİYELERİ / Feyzullah AKDAĞ

Bu yıl puanlar yüksek olmasına rağmen sıralamalar geçen yıldan çok daha fazla gerilerde.

Üniversite sınavı sonuçları açıklandığından beri en çok muhatap olduğum soru “Hocam bu yıl YKS neden böyle oldu?” sorusu.  Bu yıl puanlar yüksek olmasına rağmen sıralamalar geçen yıldan çok daha fazla gerilerde. Mesela geçen yıl sayısal bölümde 432 puan alan bir adayın sıralaması 41240 iken bu yıl aynı bölümden 435 puan alan bir adayın sıralaması 67377. Gördüğünüz gibi puan daha yüksek olmasına rağmen geçen yıla göre sıralama çok daha gerilerde. Sıra kaymaları her yıl olmasına rağmen bu yılkine benzer bir kayma son yıllarda olmadı.

Peki, bu yılın özelliği ne? Malumunuz bu yıl pandemi sürecinden dolayı üniversite sınavının tarihi de birkaç kez değişti. Bu durumun öğrencilerin motivasyonunda olumsuz bir etkiye neden olduğu düşünüldü. Ancak, sınav sonuçları bize bunun tam tersini söylüyor. Sınav sonuçlarına baktığımızda puanlar yüksek ve sıralama geri olduğu için sınavın öğrencilere kolay geldiğini söyleyebiliriz. Sınav sorularını incelediğimizde geçen yıl ile mantık olarak çok bir farkı yoktu. Sınavın kolaylığı sorulardan ziyade verilen ek süre ve eleyici konuların bir kısmının sorulmamış olmasındandı.

Bu yıl YKS’nin ilk ayağı olan TYT sınavına yarım saatlik ek süre tanındı. Geçtiğimiz yıllarda 135 dakika olan TYT sınavı bu yıl 165 dakika olarak uygulandı. Pandemi sürecinden dolayı sadece bu yıla özel olarak yapılan bu uygulamayla öğrenciler sorulara daha fazla vakit ayırabildiler. Bu da doğal olarak çözülen ve doğru cevaplanan soru sayısını arttırdı.

Bu yıla özel olarak yapılan bir diğer uygulama da 12. Sınıfın ikinci dönemindeki konuların YKS sınavında sorulmamasıydı. Bu konular genellikle öğrencilerin en çok zorlandıkları konulardır. Bu yıl bu konulardan da soru çıkmayınca öğrencilerin soru çözme ve doğru cevaplama oranı da arttı. Temel olarak bu yıla özel iki faktörden dolayı yukarıda verdiğim örneğe benzer kaymalar yaşandı. Sıralama kaymaları puanlar arttıkça azalıyor.

Sonuçlar da açıklandığına göre artık tercih listesi yapmanın zamanı geldi. Bu yıl ön lisans yani iki yıllık üniversite bölümleri tercih edebilmek için TYT den 150 puan; lisans yani en az dört yıllık bölümleri tercih edebilmek için ise AYT den 170 puan almak gerekiyordu. Hemen belirtelim 170 puan şartı bu yıla özel bir uygulamadır. Gelecek yıl lisans için 180 puan şartına devam edilecek. Adaylar ellerindeki puan ve sıralamalara göre planlarını ve tercih listesini düzenleyecekler. Tercih dönemi 6 Ağustosta başlayıp 14 Ağustosta bitecek. Adaylar tercihlerini AİS’ten (Aday İşlemleri Sistemi) şifreleriyle yapacaklar. Adaylar tercihlerini şahsi olarak da yapabilirler.

Tercih Yapacak Adaylara Tavsiyeler

Bu yıl aslında sürprizler yılı. Yüksek oranda sıralama kaymaları olduğu için sevindirici ya da üzücü sürprizlere hazır olmakta fayda var.

Tercih listesi oluşturmak için lütfen 6 Ağustos’u beklemeyin. Tercih listenizi ne kadar erken hazırlamaya başlarsanız doğru bölümü bulma ihtimaliniz o kadar artar.

Sistem yüksek puanlı öğrenciyi yerleştirmeden düşük puanlı diğer öğrenciyi yerleştirmez. Dolayısıyla sizin 24. Sırada yazdığınız X bölümünü sizden düşük puanlı birisi 1. Sırada yazdı diye sistem onu yerleştirmez.

Tercih listenizi kesinlikle puana göre değil sıralamanıza göre yapın. Puanlar aldatıcıdır. Özellikle de bu yıl daha fazla aldatıcı olacak.

Milli Eğitim Bakanlığı’mız her okulda tercih danışmanlığı kurulları oluşturdu. Bu kurullardan kesinlikle faydalanmanızı tavsiye ederim.

Yüksek Öğretim Kurulu’nun (YÖK) hazırlamış olduğu harika bir tercih programı var. Programın adı YÖK ATLAS. Tüm adaylarımızın tercih sürecinde bu programdan faydalanmasını şiddetle tavsiye ederim. Adaylar bölümlerle ilgili merak ettikleri tüm bilgilere ulaşabilirler. Telefonla girildiğinde bazı bilgiler görülmeyebiliyor. Bundan dolayı bilgisayar ile kullanılmasını tavsiye ederim.

Adaylar Hukuk için 125.000, Mühendislik için 300.000, Mimarlık için 250.000, Tıp için 50.000, Öğretmenlik için (PDR dahil) 300.000, Eczacılık için 100.000, Diş Hekimliği İçin 80.000 sıralamalarını tutturmak zorundadır. Beden Eğitimi Öğretmenliği(BESYO) için ise TYT’de ilk 800.000 sıralama şartı var. Özel üniversite dahi düşünüyorsanız bu sıralama kriterlerine uymak zorundasınız. Örneğin özel üniversitede tıp fakültesi okumak isteyen bir aday, ilgili puan türünden ilk 50.000 de olmak zorundadır.

Bu yıl tercihlerinizi oluştururken sıralamanızdan %35 önünden başlayıp tercih listenizi yine sıralamanızın %35 gerisinde bitirebilirsiniz. Mesela sıralamanız 100.000 ise tercih listenizi 75.000 ile başlatıp 135.000 ile bitirebilirsiniz.

İlk beş tercihe sıralamanızın çok üstünde olsa bile en çok istediğiniz bölüm ve üniversiteleri yazın. Son beş tercihe de geldiği takdirde gitmek isteyeceğiniz gelmesi garanti gibi olanları yazabilirsiniz. Ortadaki bölüme ise sıralamanıza daha yakın olan daha gerçekçi tercihler yazın (listenin en önemli bölümü burasıdır dikkat edin). Liste en çok istediğinizden en az istediğinize doğru sıralanmalı. Ama asla, hiç istemediğiniz bölümleri yazmayın. Bu yıl herhangi bir bölüme yerleştiğiniz takdirde gelecek yıl tekrar sınava girerseniz puanınızın kırılacağını unutmayın. Lütfen gitmeyeceğiniz bölümleri listenize almayın.

Doğru bölüm/meslek seçiminin üç temel kriteri vardır. Bunlar yetenek, ilgi ve değerdir. Seçeceğiniz bölüme yeteneğinizin olup olmadığına dikkat edin. Aynı zamanda ilgili bölümün gerektirdikleriyle uğraşırken mutlu olup doyum sağlama durumunuzu gözden geçirin; buna ilgi denir. Bunlarla beraber mesleğin gelirinin sizi tatmin etmesi, iş bulma imkânları, çalışma düzeni, mesai saatleri, dini ve manevi değerlerinizle uyumu gibi değerlere de dikkat ermenizde fayda var. Bu üç kavramın kesişim noktasını bulmaya çalışın.

Kendinizdeki ve bölümdeki yetenek, ilgi ve değerkriterlerininetleştirmeye çalışırken kendinize, ailenize, öğretmenlerinize, uzmanlara ve sizin için önemli olan kişilere başvurmayı ihmal etmeyin.

Asla sırf üniversiteli olmak için rastgele bölüm yazmayın. Üniversitede harcayacağınız zamanı sizin için çok daha verimli alanlarda kullanabilirsiniz. Unutmayın üniversite, kariyer yolunda sadece bir seçenektir. Diğer seçenekleri de görmeye çalışın.

Tercihlerinizi AİS’ten girdikten sonra mutlaka kaydet butonuna basın. Ardından “tercihleriniz başarıyla ÖSYM’ye bildirilmiştir” yazısını muhakkak görün. Yazıyı gördükten sonra tercihlerinizi görüntüleyip yazdırmayı unutmayın. Yazıcıdan aldığınız listeyi kontrol edin ve listeyi sonuçlar açıklanana kadar muhafaza edin. Tercih süresi içinde tercihlerinizi değiştirebilirsiniz.

Her hal ve şartta hakkınızda hayırlı olanın olması temennisiyle hayırlı bayramlar dilerim.

 Dua ile…