TARTIŞMA AHLAKI

Tartışma ahlakı konusunda toplumun her kesiminde derin bir krizi var. Bu kriz, seküler toplum kesimlerinden dindarlara kadar toplumun bütün kesimlerini etkisi altına almış durumda. Dini veya seküler tüm toplum kesimleri kutsalı konusunda kör bir militan taassuba sahip. Bir tartışmada ahlak bilgiden önce gelir. Bu konuda seküler ulusalcıların önemli bir bölümü dindar muhafazakarların önemli bir bölümüne rahmet okutacak kadar fanatiktir.

Tartışma konusunda ortaya çıkan fanatizmi sanal alemde yapılan tartışmalarda ve bu tartışmalara egemen olan küfürlü ve dışlayıcı yaklaşımlarda görmek mümkündür. Yapılan bir paylaşıma gelen tehdit ve küfürlü ifadeler dehşet vericidir. Fanatizm, bütün toplumsal kesimlere kök salmış durumdadır. Hiçbir şekilde hakaret içermeyen salt bir değerlendirmeye yapılan yorumlar düşünceye karşı ne kadar tahammülsüz olunduğuna da işaret ediyor. Tepkiler derin bir ahlaksızlığa, kör bir fanatizme işaret ediyor. Ötekini yok etmeye koşullanmış bir fanatizm gerçekten korkutucudur. Düşünceye küfürle karşılık veren tahammülsüzlük, muhalif fikri yok sayan vandallık, kitlesel ve kör bir fanatizm entelektüel tartışmayı yok ediyor. Böyle bir toplumda kavga ve küfür etmeden tartışmak giderek imkansızlaşıyor.

Benzer bir ideolojik tutum 10 Kasım törenlerinde yaşanmaktadır. Oysa Hiç kimsenin ideolojisini diğerine dikte etmeye ve zorlamaya hakkı yoktur. Hiç kimse namaz kılmaya zorlanamayacağı gibi, bir ideolojinin ritüelini yapmaya da zorlanamaz. Bu yüzden sivil insanlar saygı duruşunda bulunmadıkları gerekçesiyle kınanamaz, suçlanamaz, akan trafikte durmaya zorlanarak şiddete uğratılamaz. İsteyen saygı duruşunda bulunur isteyen bulunmaz. Hukuk devleti ile ideolojik devletin ayırımı da burasıdır. Bu zorlamalar( biçimsel uygulamalar) münafık üretmeye elverişli bir ortam yaratır.

Türkiye'de insanlar kendi düşünceleri hakkında o kadar güvensiz bir epistemolojiye sahip ki, en küçük eleştiriyi kendine yönelik yıkıcı bir saldırı olarak görüyor. Öteki, başka bir inanca, başka bir ideolojiye sahip olabilir. Allah insanlara kendi vahyini bile reddetme özgürlüğünü vermiştir. Siz nasıl herkesi kendiniz gibi olmaya zorlayabilirsiniz?

En küçük eleştiriyi, " İslam düşmanlığı, Atatürk düşmanlığı veya Türk düşmanlığı ile kodlayan zihin hikmet sahibi üretmeye değil, ideolojik militan üretmeye mahkumdur. Böyle bir zihinden hakikat araştırıcı değil, ideolojik bağnaz çıkar. Bağnazlar konuşmaz, hırlaşır; okumaz, ezberler; fikir üretmez, tekrar eder; derinlemesine tefekkür etmez, slogan atar; farklı düşünceler saygı duymaz, reddeder ve aşağılar

Kemalizm üzerinden üretilen resmi tarih anlatısı, üzerinde hiçbir tartışmaya izin vermeyen bir mite dönüştü. Bu tarih anlatısının üretilmesinde temel kaynak tasavvuf kültürünün zihniyet dünyasıdır. Buradan hareketle aynı kavramları kullanan seküler bir şeyh ortaya kondu.

Atatürk'ü tarihsel bir gerçeklik olarak tanımlamaktan uzaklaşarak, üzerinden bir efsane yaratmak konusunda siyasal anlayışların birbirinden farkı yok. Çünkü her ideoloji, kendi görüşüne uygun bir Atatürk üretiyor. Gerçeklik ise bu tanımlamalar arasında kaybolup gidiyor.

Söyleneni anlama, analiz etmek kapasitesi olmayan, belli ideolojik çerçeveye hapsolmuş bir zihne bir süre tahammül etmek, müzakere etmeye çalışmak, olmuyorsa onu sessizliğe mahkum etmek en iyi tavırdır. Böyle bir kişiyi muhatap alınmamanın acısını yaşamak çok sarsar ve her fırsatta sizi buna zorlar. Muhatap alınmamasının saçma da olsa savunduğu düşüncelerinden değil, ahlakından dolayı olduğunun ayırdına varmasını beklemek boşunadır. Okuduğu metni anlamayıp salt ideolojik ezberlerinin propagandasını üçüncü sınıf kaynaklara dayanarak yapan bir zihin gerçekten çekilmezdir.

Öyle görülüyor ki bu toplumda bir konuyu muhatabına hakaret etmeden tartışmanın, konuşmanın, müzakere etmenin imkanı tükeniyor. Herkes sizin gibi düşünmek ve inanmak zorunda değil. Ancak herkes birbirine saygı göstermek zorundadır. Neredeyse tüm kesimler kendi inancını, mezhebini, ideolojisini, siyasal anlayışını zorla kabul ettirmek istiyor.

Öte yandan dindarların kardeşlerine karşı özel bir sorumluluğu vardır. Müzeni’nin dediği gibi, "Müslüman kardeşinde hoşlanmadığı bir şey gördüğün zaman onu tekfir etme. Fakat Allah, onun müptela olduğu şeyden seni muhafaza ettiği için Allah'a şükret. " ( Bekir b. Abdullah el- Müzeni) ( Adnan Demircan, Kılıçların Gölgesinde Siyaset, Beyan yayınları, s: 193)

Ahlaki çürümenin en büyük göstergesi güç zehirlenmesidir. Güç zehirlenmesi kişinin en kudretli olduğu zamanda yaşanan bir ahlaki zaaftır. Ne yazık ki, içinde yaşadığımız toplumda güç iyilikten önce gelen bir değerdir. Amerika gibi güçlü olmak çoğu insanın hayalini süsler. Ancak o gücü elde etmek için sömürdüğü ülkeleri kimse görmez. Güç, adaletin hizmetinde olmadığı sürece kaçınılmaz olarak zulüm üretir.

İnsanın ahlaki çürümesi, menfaatlerini her türlü değerin önüne koymasıyla başlıyor. Sonra tüm kişiliğini saran bir kansere dönüşüyor. Kanserli hücre, diğer hücreleri de zamanla etkisi altına alıyor. Böylece insan çıkarlarını tehdit eden, eleştiren ve sorgulatan herkese düşman kesiliyor.

İktidar olmanın sağladığı menfaate ve hazza fazla teslim olmamak gerekir. Çünkü bu haz giderek ahlakı tüketen, insanı çürüten bir işlev görmektedir. Nurettin Topçu’nun isabetle işaret ettiği gibi, "Menfaatler, hırslarımızın zehirli yemişlerdir. Her biri ayaklarımıza vurulan birer zincirdir. Onlarla Allah'a gidilmez." ( Nurettin Topçu, İslam ve İnsan/ Mevlana ve Tasavvuf, Dergah yayınları, s: 45)

Kötülüğün ve zulmün egemen olduğu bir dünyada yaşayan bir insanın nasıl davranması gerektiği kolay cevaplayacak bir soru olmaktan çıktı. Her tür olumsuz duruma karşılık, adaletin, iyiliğin ve doğruluğun temsilcisi olmak gerekiyor.

Çünkü bize adil şahitler olma sorumluluğu yüklenmiştir.

 

Paylaş