metrika yandex

KİTABI CİLDİNDE MAHKUM ETMEK

07.08.2020
Mustafa AKMEŞE

yargılarımız olur hayatın her safhasında
insanız ya!
öyledir.
görür ve duyarız.
bir bilgi olarak kayıt edilir belleğe.
bu ‘erken yargıdır’ ve iyidir.
duruşumuzu belirlemesi açısından bize ilk uyarıdır.
ama bu kadar.
evet sadece bu kadar.
erken yargı, bilgiyle desteklemiyorsa ve
yeni gelen bilgi farklı içerik olduğu halde ‘erken yargımız’ değişmiyorsa
ön yargı sahibi olmuşuzdur  ki;
işte bu safhada kişinin kendine ve çevreye
zarar ettiği kısım başlamış demektir.

 

bir fikre, bir inanca, meşrebe, mezhebe, insan ve topluluklara ve coğrafyaya
sayısız canlı cansız her şeye
yetersiz bilgiyle,
peşin peşin verilen kararlarımız vardır.
ön yargı da tam da budur.

küçük yaşlardan buyana kulağa fısıldanan, işaret edilen,
ne bileyim bir fotoğraf karesi, bir küçük anekdot, bir uygunsuz kelime dahi,
yerleşir bir yerlere ve
‘erken yargı’ olması gerekirken,
ön yargımıza dönüşür ve
bizi adaletsiz hüküm vermemize sebep olan
duruşumuz haline gelir,
hoyratça hem de.

bir hoca diğer bir hoca yazar için,
mesela
o var ya o !, merdutun birisidir der ya!
bu kadar.
o var ya!
şii mezhebindendir,
okumayın kitabını der, sapıtırsınız sakın ha! der, mesela.
o sufi değil mi! çalışmaz kafaları diye bir yerlerde kalmıştır bir söz işte.
o adamı ben uzaktan sanki uygunsuz gördüm veya şunu söylemişti
işte falan.

alt alta,
bir kişi, olay, inanç yer, yiyecek dahil
her şey için
sadece çok az bir bilgiyle  
bir şeylere vakıfız ya!  
düşman olmaya yetmiş be dost.
öyle valla öyle.

küçük bir tecrübe
karar için mahkum etmeye yeterlidir,
inançları, ülkeleri, insanları…
yaramaz yerdir işte. bir olay olmuştur o kadar.
ermemiş olan meyvanın tadını sevmeyince, olmuş, tatlı haline bakmayız bile.
okumayız adamı işte, hoşumuza gitmeyen bir sözü veya
bir inanç grubunda olduğunu bilmek yeterlidir.

yani
önyargılarımız  bir yerde bekler diyorum.
dilinizin ucunda veya elinizin altında eyleme geçmek için  o anı bekler durur.
o halimiz,
her haliyle bu ötekileştirmenin ilk safhasıdır.
dışlama ve hak ihlalinin sebebidir.
bir adım sonrası haksız olarak kötü olduğunu düşündüğümüz
kişi, inanç, insan toplulukları  önyargınız nedeniyle  
nefret edilenin alana girmiştir.

'ey adalet nerdesin' diye zıplayıp dururken
yalandan bilgi ve izlenimler nedeniyle her gün sayısız adaletsiz işlere bulaştığımızı
ah bilsek.

ön yargı,
yargısız infazdır ve en adaletsiz mahkumiyettir...

ön yargıyı besleyen en önemli kaynaklardan biri modern devletlerdir
inançları, halkları, bir fikir veya düşünce ekolünü vs
kendi için tehlikeli görmüşse devlet;
inceden inceye önyargıları besler.
geniş kitleler bir bakarsınız,
düşmanlar edinmiş  ve aynı şekilde nefret eder olmuştur işaret edilen yerden.
sahi,
zorunlu eğitim niye var ki dersiniz. sadece çocukları ve gençlerin eğitimi ve
mutluluğu için mi zan ediyorsunuz?
veya

dini ve sosyal grupların kendi cemaatlarının dağılmasını önlemek,
tuttuğu ve salladığı bayrağı ve eteği bırakmasın diye  
sayısız önyargıyı en iyi niyetle oluştururlar.
allahı ve resulü bile şahit tutarak hem de
hafazanallah.
zaten bilirsiniz,
zamanında hadisi en çok uyduranlar
ilgi gösterdikleri kişi ve cemaatleri daha dindar yapmak ve
kötü olandan uzak tutmak için üfürdüklerini kayıt altına aldılar.
adam iyi niyetle!
önyargı oluşturmak için hadis uyduruyor be dost,
öyle işte.

ön yargıyı kendine yol edinen toplumlar, gruplar, kişiler
sürü olmuş ve istenilen yere götürülen kalabalıklardır artık.
hisleriyle hareket eden, yeni ve gerçek bilgiye kendini kapatanlar
adaletten uzaklaşmaya en yakın olan topluluklardır.

“hislerine uyanlar adaletten sapanlardır’’ der ya aziz kitap.

ey yolcu

sen bal arısı gibi ol.
konacağın her bir çiçek
hayatına  bir başka tat katacaktır.
“cildine bakıp kitabı okumayan’’
ön yargı sahibi gibi olma
ki
sayısız güzelliği kendinden mahrum edersin.
önyargı sahibi fukara olandır.
mahçup olmaya adaydır ve utanacak zamanı yakındır.

yolun bir bilgisi yokken
etiket elinde dolaşma ki;
yolun girilmez zannedilen patikalarına giresin
gir ki ne güzellikler katacak hayatına  bir bak hele.

ey yolcu

acele etme,
empati sahibi ol ve
başkasının kulağına fısıldadığıyla ve
ön yargı yolunda yürüme.
o bilesin ki sadece seni
zalim,
cahil,
bağnaz ve
adaletsiz kılar.

 

Not;  yazılarımın, dilediğiniz kısmı dahil, dilediğiniz şekilde dostlarınıza ikram etmeye açıktır.

Yorum Ekle
Yorumlar (2)
Mustafa Akmeşe

10.08.2020

eyvallah kardeşim. tşk ederim.selametle
Şakir TAŞAL

07.08.2020

Selâm ve duâ ile...