Kremlin'in İsrail-Hamas Savaşı Konusundaki Pasif Tutumu İsrail ile İlişkilerine Zarar Verme Riski Taşıyor

Moscow Times'dan Tercüme

Hazırlayan: İlhan Bozkır-Hertaraf Haber

Hamas güçlerinin İsrail'e sürpriz bir saldırı başlatmasından bu yana Rusya'daki sinagogların ve İsrail diplomatik temsilciliklerinin yakınlarında derme çatma anıtlar dikildi. 

Sıradan Rusların bu spontane sempati gösterileri, İsrail'de en az dördü Rus vatandaşı olmak üzere 1.300'den fazla, Gazze'de ise 1.500'den fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden olan saldırıya Kremlin'den gelen ılımlı tepkiyle tezat oluşturdu.

The Moscow Times'a konuşan bölge analistleri ve uzmanlar, Moskova'nın 7 Ekim saldırısına verdiği tepkinin, uzun süredir Orta Doğu'daki tüm siyasi aktörlerle dostane ilişkiler sürdürme politikasıyla uyumlu olabileceğini, ancak İsrail'in Rusya'nın tarafsızlık girişimini hem Filistin hem de Hamas yanlısı bir tutumun kesin bir ifadesi olarak gördüğünü söyledi. 

Kremlin'in kasıtlı mı yoksa yanlış hesapla mı hareket ettiği ise yoruma açık. 

Tel Aviv'de yaşayan gazeteci ve Rusya-İsrail ilişkileri uzmanı Milàn Czerny, "Kremlin İsrail toplumundaki şokun boyutlarının farkında değil gibi görünüyor" dedi. "Eğer tarafsız kalmak istiyorsanız, o zaman İsrail'e karşısınız demektir - bugünkü zihniyet bu."

Devlet Başkanı Vladimir Putin saldırıyı kınamaktan kaçındı ve mevkidaşı ve dostu olarak bilinen İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'ya başsağlığı dilemedi. 

Saldırıyla ilgili olarak Salı günü kamuoyuna yaptığı ilk açıklamada Putin, Washington'u Filistin'in çıkarlarına karşı İsrail yanlısı bir politika izlemekle suçladı. Kremlin'in Rus yetkililere, çatışmadan ABD'yi ve onun başarısız Orta Doğu politikasını sorumlu tutma konusunda Putin'i takip etmeleri talimatını verdiği bildirildi.

Rusya ve İsrail, Sovyetlerin çöküşünden bu yana yakın bağlar kurmuştur; bu bağlar sadece Rusya'nın dünyanın yedinci en büyük Yahudi toplumuna ev sahipliği yapmasıyla değil, aynı zamanda iki tarafın stratejik çıkarlarıyla da güçlenmiştir.

Arap ilişkileri uzmanı ve Kommersant ekonomi gazetesinde gazeteci olan Marianna Belenkaya, "İsrail'in askeri elitleri Rusya'nın Suriye'deki varlığının ve İran'la olan bağlarının çok farkında... Bu nedenle Ukrayna tarafından teşvik edilmelerine rağmen Rusya ile kavga etmek istemediler" dedi.  

Bu arada Kremlin uzun zamandır Arap-İsrail çatışmasında güvenilir bir arabulucu olarak kendi yerini pekiştirmek istiyor ve Hamas ile Filistin Yönetimi arasında da olmak üzere Filistinliler arası birliği sıkı bir şekilde savunuyor. Hamas heyetleri de Ukrayna savaşının başlamasından bu yana Moskova'ya birçok ziyaret gerçekleştirdi.

The Moscow Times'a konuşan uzman Czerny, Rusya'nın bu tutumunun aynı zamanda Kremlin'in düşmanı ve İsrail'in önemli bir destekçisi olan ABD'nin karşısında yer alma çabası olduğuna dikkat çekerek, "Geçmişteki alevlenmelerde Rusya orta yolu bulma konusunda çok dikkatli davrandı" dedi. 

Rusya'nın Ukrayna'yı işgali iki ülkenin ikili ilişkilerinde ilk gözle görülür çatlakları meydana getirdi. 

İsrail, Rusya'ya yaptırım uygulama ya da Ukrayna'ya silah sağlama konusunda Batılı müttefiklerine hiçbir zaman katılmamış olsa da, ülkenin resmi söylemi Kiev'e destek vermekten geri durmadı.

Bölge uzmanı Ruslan Suleymanov, "Bence Putin, İsrail yönetiminin Ukrayna'daki savaşa ilişkin muğlak tutumuna kızgın" dedi.

Süleymanov, İsrail'in de üst düzey Rus yetkililer tarafından yapılan antisemitik açıklamaları not etttiğini söyledi.

Uzman Belenkaya, "Putin'in birçok hatası olduğuna dair uzun zamandır bir kanaat var, ancak o bir antisemit değil ve Rusya'nın Yahudi toplumu nispeten rahat hissetti" dedi.

"Ancak geçen yıl gördük ki İsrail Rusya'nın hoşuna gitmeyen davranışlar sergilemeye başlar başlamaz [Yahudi karşıtı söylemler] bir dalga yarattı."

İsrail-Rusya ilişkilerine zarar veren bir diğer husus, Kremlin'in İsrail'in ezeli düşmanı İran'a, özellikle de Ukrayna'yı vurmak için kamikaze insansız hava araçları tedarik etme konusunda giderek daha fazla güvenmesi oldu.  

ABD'li düşünce kuruluşu Defense Priorities'in büyük strateji programı direktörü Rajan Menon, "Bu İsrailliler için önemli çünkü İran Hamas'ın baş destekçisi, Hamas da İsrail'in can düşmanı olarak görülüyor" dedi.