epigram, Süleyman İnan (2022)

epigram,

Süleyman İnan (2022),

Liman Kitapları, Ankara

Hazırlayan: Harun Aykaç

Süleyman İnan tarafından kaleme alınan bu eser için yazarın kendisi : “ Evet, ilhamım Cemil Meriç. Özellikle lakonik metin olarak yazdığı “Bu Ülke” kitabı. Ne zor işti onunkisi. En bilinen fotoğraf karesindeki pozu, bir kitaba burun hizasında neredeyse 10 santim yaklaşmış okuyor; Meriç. Delicesine kitap okumalar… 38’inde gözlerini kaybeder; bir gözünde retina çatlar; diğer gözüne katarakt perde indirir. İşiterek kitap okur ve yazar.

Aslında okuduklarımı kendime göre yorumlamayı, anlamlandırmayı, özetlemeyi epey zamandır yapıyorum. Bunlar bir yerlerde yazılıyordu benim için; bazen ajanda defterlerime, bazen cep telefonumdaki notlara, bazen de bilgisayarımda açtığım dosyalara… Dağınıktı bunlar.

Bir araya getirirken sanırım farkında olmadan bir stil ve üslup geliştiriyordum. Sistem veya tür dışı. Biraz da tesadüfi… Böyle yazmaya ve notlar toparlamaya başladıkça kitaba doğru evrilebileceğini düşünmemiştim. Keyifle yazıyordum. Bu uğraş, çoğu zaman beni de dinlendiriyordu da… “ diyor.

Geçenlerde uğradığım Liman Kitapları bürosundaki arkadaşlar bu kitabı bana takdim ettiklerinde kitabı hemen orada inceleyip beğenince bu emek verilerek hazırlanan eserden siz okumayı seven dostları da haberdar etmek istedim. Şimdi beraber kitapta ele alınan kavram ve başlıkların bazılarına beraberce bakalım istedim.

hayatiyet
*anlam, cümbüş, akış, hareket…
Yaş 50’ye varınca, yaşadıkların, gördüklerin, tanıdıkların bir şey söyler sana

*âdem ile havva
Dünyaya inerken meleklerin dediği: “Toprağın çocukları, gün sizin!…”
Tanpınar’ın Âdem ile Havva hikâyesinden

*tire işareti
Her şey orada. Bütün ömür… O kısa çizgide. Ad soyaddan sonra gelen parantez içine alınan iki tarih arasındaki çizgide: Sevinçler, hüzünler, yapılanlar… Behçet (Gönül) Necatigil, “Kitaplarda ölmek” diyor, buna

*cogito
Descartes, düşünme ile var olmayı yan yana getirir. O söz, “Konuşuyorum, öyleyse varım!, olmasın?

*gıybet
Karacaoğlan demiş ki, “… biz burada yoğ iken…” Devamı: Kim bizi koğuşturmuş

*fitne
Fitne uyusun der Şirazlı Sadi. Çünkü, fitne uyuduğunda iyidir. Eziyet olmaz zira

*melamet
Hem kınanmayı göze almak hem de olgunluğa erişmektir. Tasavvufta, aldırış etmeden riyadan uzak kalmayı anlatır. Fuzuli ve Yunus’un Divan’ında bolca gördüğümüz…

*bunalım
Bir gelecek düşleyememek…

*ihanet
Atalığı İblis’te; onla başladı.

*dönek
Düşüncenin değil, kişinin değerlendirilmesinde reçine sövgü. Bilhassa aşırı milliyetçi ve ulusalcılar için dil pelesengi

*kapitalizm
Aleyhinde olanı eninde sonunda lehine döndüren sistem. Takıldı mı dile, söyletip duran bir şarkı nakaratı gibi: “Para, para, para…”

*manifesto
Kabul edelim, kelimeyi meşhur eden Karl Marks’tır. Ondan önce yalnızca gemideki emtia listesinin adıydı.

*aydın
Malumatlı. Hacivatvari tipler. “Ayaklı kütüphane” dedikleri. Aydınlanmış, kemale ermiş anlamları çağrıştırır. Eski karşılığı “Münevver” . Işıkla-nurla aydınlatan manasında. Bilinenleri bilenler.

*nobel ödülü
Günah çıkartma. Önce dinamiti bul, sonra barış ödülü ver ey Alfred Nobel!

*homeros
İki gözü de görmüyordu ama iki dev eser ortada: İlyada ve Odysseia

*şerif mardin
Türk modernleşmesini “bize mahsus” malzemelerle yeniden ele aldı. “İki Türkiye” tanımlaması ona ait. “Mahalle baskısı” deyimi de, onun sayesinde dağarcığımıza girdi

*emoji
Kestirmenin yeni iletişim dili

*tivitır
Tweter, Türkiye’de alternatif gündemin adresi. Övgü de orada sövgü de

*hobbesculuk
İnsan insanın kurdudur sözüyle özetlenir. İnsan bencil ve birbirine güvenmez

*doksan dokuz
Hû diyelim

*elif
Hurûf-ı mukattaadan. Anlamı katman katman. Anlamak istemeyene ise meydan okuma

Epigram, Süleyman İnan’ın çeşitli bilim alanlarındaki kitaplarından sonra yaşadıkları ve birikimlerinden çıkan tür dışı bir kitap. Edebiyat ve felsefeye ilgi duyanların zevk alarak okuyabilecekleri bir eser.