Besliyor muyuz? Yoksa zehirliyor muyuz?

23.06.2017
Yrd. Doç. Dr. Mehmet Sağlam

Çocuğun gelişimini etkileyen unsurlar içinde beslenme önemli bir yer tutmaktadır. Özellikle gelişimin her anlamda hızlı olduğu erken çocukluk döneminde çocukların yeterli beslenmenin yanında doğru beslenmeleri önemli bir durumdur. Beslenmelerini doğru bir şekilde gerçekleştirmeleri ancak çocukların okul öncesi dönemden başlayarak desteklenmesi ile gerçekleşecektir. Okul öncesi eğitim programında yeterli ve dengeli beslenmenin yanında sağlığına yönelik önlemler alınması ile ilgili kazanımlara yer verilerek erken yaşlardan başlayarak çocukların sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanmalarının önemine dikkat çekilmiştir. Ancak sonraki öğretim kademelerinde bu konuya eğitim-öğretim sistemi içerisinde fazla yer verilmemektedir.

 

Son yıllarda beslenme ile ilgili yapılan çalışmalarda çocuklarda dengesiz beslenmenin getirdiği farklı sorunlar içinde özellikle kilo artışı ve şişmanlık konusunun önemli bir yer tuttuğu görülmektedir. Hazır gıdaların ve “fast food” olarak adlandırılan ürünlerin tüketimindeki kontrolsüzlük ve artışlar özellikle çocuklar açısından ciddi kilo problemlerinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Erken çocukluk döneminde kilo problemi yaşayan ve şişman olarak tanımlanan çocukların yaklaşık üçte birinin yetişkinlikte de aynı sorunla karşı karşıya kaldığı belirtilmektedir.

 

Gelişim süreci içinde çocuklar açısından fiziksel olduğu kadar beden algısı ile ilgili durumlar dikkate alındığında fazla kilo ve şişmanlık aynı zamanda sosyal-duygusal bir problem olarak da çocukları etkilemektedir. Bu durum dikkate alınarak çalışmada fazla kilo ve şişmanlığın çocukların gelişimi üzerindeki etkisi ele alınmıştır.

 

Dengesiz beslenme yani beslenme alışkanlığının doğru olmaması, vücuda harcanandan fazla enerji girmesine neden olarak çocuklarda şişmanlık olarak kendisini göstermektedir. Başlangıçta metabolizma ile ilgili bir sorun olarak başlasa da fazla kilo ve şişmanlık çocuğun gelişimini doğrudan etkilemektedir. Yapılan çalışmalarda gerekli tedbirler alınmadığı takdirde dünyadaki çocuk ve ergenlerin yaklaşık % 10’unun yakın gelecekte şişman olacağı ifade edilmektedir. Dünya genelinde şişmanlığın 1970’lere kıyasla 10 kat arttığı belirtilmektedir.

 

Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan araştırmalara göre 2008 yılında dünya genelinde 400 Milyon olan obezite sayısı, 2015 yılında 700 Milyona ulaşırken 2008’de 1,4 Milyar olan fazla kilolu insan sayısı ise 2015’de 2,3 Milyara çıkmıştır. 2003-2006 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan çalışmada 2-19 yaş aralığındaki çocuk ve ergenlerin % 16,3’ünün obez olduğu belirlenmiştir.  2010 yılında Türkiye’de yapılan araştırmada 0-5 yaş grubu çocuklarda obezite sıklığı erkelerde % 10,1 kızlarda ise % 6,8 olarak belirlenmiştir. Aynı araştırmada 0-5 yaşta fazla kilolu olanlar % 17,9, fazla kilolu ve şişman olanlar ise % 26,4 olarak bulunmuştur. Bu veriler fazla kilo ve şişmanlığın çocuklar arasında giderek artan bir problem haline geldiğini göstermektedir.

 

Bedendeki kilo artışının normalin üstünde gerçekleşmesi çocukta hareket kabiliyetinde azalmalar meydana getirecektir. Hareket kabiliyetinin azalması çocuktaki temel gelişim alanlarından biri olan psikomotor gelişimi doğrudan etkileyerek gelişimde aksamalara neden olacaktır. Kaba ve ince motor kaslarını kullanmakta zorlanan çocuğun, eğitim ve öğretim çalışmalarının yanında kendisi için kritik öneme sahip olan oyunlardan da uzaklaşmasına neden olacaktır.

 

Bedenindeki fazla kilolar nedeni ile oynamak istediği oyunu oynayamayan çocuklarda akran etkileşiminin azalması ile sosyal etkileşim de azalacak dolayısıyla çocuk oyundan aldığı hazdan da yoksun kalacaktır. Bunun yanında fazla kilolarına bağlı olarak akranları tarafından alay konusu haline gelebilen çocuklarda bu durum duygusal çöküntülere ve içe kapanmaya da neden olabilmektedir.


Sonuç olarak ortaya çıkan tablo şu (dünyanın bazı yerlerinde insanlar açlıktan ölürken ki bu konu ayrı olarak ele alacağımız derin bir konu) çocuklarımızı besleyerek zehirliyoruz.


Yrd.Doç.Dr.Mehmet SAĞLAM

Yorum Ekle
Yorumlar
Henüz Yorum Eklenmemiş
NewsBox
Ford Servis / Oto Çiftel
Dürümiye / Lezzete Davetiye